Szalka Petriego
Płaska, okrągła naczynka z przezroczystego szkła lub tworzywa sztucznego, składająca się z dolnej części (naczynia) i przykrywki. Stosowana powszechnie w mikrobiologii, chemii środowiskowej i analizie odpadów do hodowli mikroorganizmów, prowadzenia reakcji chemicznych w małej skali i zbierania osadów.
Twórca i historia: Szalkę opracował Julius Richard Petri (1852–1921), niemiecki bakteriolog i współpracownik Roberta Kocha. W 1887 roku wprowadził udoskonaloną wersję szklanych naczyń do hodowli bakterii, co zrewolucjonizowało mikrobiologię i analitykę środowiskową.
Zasada działania: Szalka umożliwia prowadzenie reakcji chemicznych lub biologicznych w kontrolowanych warunkach – na płaskiej powierzchni. Przykrywka chroni zawartość przed zanieczyszczeniem, jednocześnie pozwalając na wymianę gazową.
Budowa: Dwie części – dolna (płaska) i górna (pokrywka). Może być wykonana ze szkła borokrzemowego (wielokrotnego użytku) lub polistyrenu (jednorazowa). Dostępne są różne średnice, typowo 60–150 mm.
Zakres zastosowania:
- Woda i ścieki: inkubacja filtrów membranowych z mikroorganizmami, testy obecności bakterii i grzybów;
- Gleba: hodowla mikroorganizmów glebowych, testy biodegradacji substancji organicznych;
- Odpady: badania obecności mikroorganizmów w próbkach stałych i ciekłych, inkubacje osadów;
- Powietrze: osadzanie mikroorganizmów metodą sedymentacyjną lub z użyciem próbników objętościowych.
Badane parametry: ogólna liczba bakterii, liczba bakterii tlenowych, bakterie coli, grzyby pleśniowe i drożdże, mikroorganizmy wskaźnikowe.
Zalety: prostota, niskie koszty, szerokie zastosowanie, możliwość inkubacji i obserwacji kolonii.
Wady: brak hermetyczności, ograniczona kontrola warunków inkubacji, konieczność sterylności.
Powiązane techniki: hodowle mikrobiologiczne, filtracja membranowa, inkubacja, analiza mikrobiologiczna środowiska. Opracowanie redakcyjne.
