Spektrometr absorpcji atomowej (AAS)
Klasyczne urządzenie analityczne służące do precyzyjnego oznaczania metali w próbkach środowiskowych. Do dziś pozostaje standardową metodą referencyjną w wielu laboratoriach kontroli jakości.
Twórca i historia: Podstawy AAS opracował australijski chemik Alan Walsh (1916–1998) w latach 50. XX wieku w CSIRO (Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation). Jego publikacja z 1955 r. zapoczątkowała nową erę w analizie pierwiastkowej.
Zasada działania: Próbka jest rozpraszana w płomieniu (np. acetylenowo-powietrznym), a emitowane przez lampę pierwiastkową światło przechodzi przez chmurę atomów. Wybrane pierwiastki absorbują promieniowanie o ściśle określonej długości fali — stopień absorpcji jest proporcjonalny do ich stężenia.
Budowa: Spektrometr AAS składa się z lampy z katodą wnękową (dedykowanej dla konkretnego pierwiastka), systemu atomizacji (płomień lub piec grafitowy), monochromatora, detektora fotopowielacza oraz systemu akwizycji danych.
Zakres zastosowania:
- Odpady płynne: oznaczanie metali ciężkich (Pb, Cd, Hg, Cr, Ni, Cu, Zn, As, Se, Sb, Ba), boru, manganu, żelaza, glinu;
- Odpady stałe i gleby: analiza po mineralizacji próbki w celu określenia zawartości pierwiastków śladowych;
- Wody: monitoring zanieczyszczeń metalami w wodach powierzchniowych i podziemnych;
- Powietrze: analiza aerozoli i pyłów po ekstrakcji z filtrów.
Parametry możliwe do oznaczenia: metale ciężkie i pierwiastki śladowe — Pb, Cd, Hg, Cr (III i VI), Ni, Cu, Zn, As, Se, Sb, Ba, Fe, Mn, Al.
Zalety: wysoka dokładność i precyzja, relatywnie niski koszt eksploatacji, metoda referencyjna.
Wady: analiza jednopierwiastkowa, czasochłonność przy wielu próbkach.
Powiązane techniki: ICP-OES, ICP-MS, XRF, UV-VIS. Opracowanie redakcyjne.