Spektrofotometr UV-VIS
Urządzenie analityczne służące do ilościowego oznaczania substancji chemicznych na podstawie ich zdolności do pochłaniania promieniowania ultrafioletowego i widzialnego. Powszechnie stosowane w laboratoriach środowiskowych.
Twórca i historia: Zasada spektrofotometrii UV-VIS opiera się na pracach z przełomu XIX i XX wieku dotyczących absorpcji światła przez substancje chemiczne. Pierwsze praktyczne spektrofotometry pojawiły się w latach 40. XX wieku (m.in. Beckman Instruments), rozwijając koncepcję spektroskopii opracowaną przez Josepha von Fraunhofera (1787–1826) i Gustava Kirchhoffa.
Zasada działania: Urządzenie emituje promieniowanie UV (200–400 nm) i VIS (400–800 nm), które przechodzi przez próbkę. Część światła jest pochłaniana przez obecne w niej związki chemiczne. Detektor mierzy natężenie promieniowania przed i po przejściu przez próbkę. Na tej podstawie obliczana jest absorbancja, proporcjonalna do stężenia oznaczanej substancji.
Budowa: Spektrofotometr składa się ze źródła promieniowania (lampy deuterowej i wolframowej), monochromatora, kuwety pomiarowej, detektora fotometrycznego oraz systemu komputerowego do akwizycji danych.
Zakres zastosowania:
- Wody i ścieki: oznaczanie azotu amonowego, fosforanów, azotanów, żelaza, manganu, barwników, substancji organicznych;
- Gleby i odpady: analiza zawartości związków organicznych i nieorganicznych po ekstrakcji wodnej lub kwaśnej;
- Powietrze: oznaczanie zanieczyszczeń z filtrów po ich ekstrakcji.
Parametry możliwe do oznaczenia: fosfor ogólny, fosforany, azot amonowy, związki żelaza i manganu, fenole, barwniki, LKT, TOC po przygotowaniu próbki.
Zalety: wysoka czułość i selektywność, szybka analiza, szerokie zastosowanie w środowisku.
Wady: wymaga przygotowania próbki, podatność na interferencje, konieczność stosowania odczynników chemicznych.
Powiązane techniki: kolorimetria, fotometria płomieniowa, analiza miareczkowa, ekstrakcja cieczowa. Opracowanie redakcyjne.