Próbnik pyłów
Urządzenie przeznaczone do pobierania próbek pyłów zawieszonych w powietrzu atmosferycznym lub gazach procesowych. Wykorzystywane w monitoringu jakości powietrza, kontroli emisji przemysłowych oraz badaniach środowiskowych.
Twórca i historia: Początki poboru pyłów sięgają końca XIX wieku, gdy stosowano proste filtry grawitacyjne. W połowie XX wieku opracowano pierwsze próbniki objętościowe i izokinetyczne, które umożliwiły ilościowy i jakościowy pomiar zapylenia. Współczesne urządzenia bazują na precyzyjnych pompach i automatycznej kontroli przepływu.
Zasada działania: Próbnik zasysa określoną objętość powietrza lub gazu przez filtr o znanej charakterystyce. Cząstki pyłu zatrzymują się na filtrze, który następnie poddaje się analizie grawimetrycznej lub chemicznej. Ważnym aspektem jest kontrola przepływu i czasu poboru.
Budowa: Typowy próbnik pyłów składa się z pompy próżniowej lub sprężarkowej, rotametru lub przepływomierza, uchwytu filtracyjnego oraz licznika czasu i objętości. W zaawansowanych modelach stosuje się automatyczne rejestratory danych i regulatory izokinetyczne.
Zakres zastosowania:
- Powietrze atmosferyczne: monitoring stężeń pyłów PM10, PM2,5 i frakcji całkowitych;
- Gazy procesowe: kontrola emisji pyłów z instalacji przemysłowych;
- Laboratoria środowiskowe: pobór prób filtracyjnych do analizy chemicznej składu pyłu (metale ciężkie, WWA, LZO).
Parametry możliwe do oznaczenia: stężenie pyłów całkowitych i frakcyjnych, zawartość metali ciężkich, substancji organicznych i nieorganicznych, skład chemiczny aerozoli.
Zalety: wysoka dokładność, możliwość poboru dużych objętości powietrza, kompatybilność z różnymi metodami analitycznymi.
Wady: konieczność kalibracji przepływu, wrażliwość na warunki atmosferyczne, pracochłonna analiza filtrów.
Powiązane techniki: grawimetria, spektrometria AAS i ICP, analiza metali ciężkich, monitoring emisji pyłów, oznaczanie frakcji PM. Opracowanie redakcyjne.
