Mętnościomierz (nefelometr)
Urządzenie pomiarowe służące do oznaczania mętności próbek ciekłych — jednego z podstawowych wskaźników jakości wód i odcieków, a także pośredniego wskaźnika obecności zawiesin i koloidów.
Twórca i historia: Technika pomiaru mętności z użyciem światła rozproszonego wywodzi się z prac Lord Rayleigha (John William Strutt, 1842–1919), który opisał zjawisko rozpraszania światła w końcu XIX wieku. Pierwsze komercyjne nefelometry pojawiły się w połowie XX wieku.
Zasada działania: Mętnościomierz mierzy natężenie światła rozproszonego przez zawieszone w próbce cząstki. Wiązka światła (zwykle w zakresie widzialnym) przechodzi przez kuwetę, a detektor pod kątem 90° rejestruje natężenie światła odbitego. Wynik podawany jest w jednostkach NTU (Nephelometric Turbidity Units) lub FNU.
Budowa: Urządzenie składa się z lampy (LED lub halogenowej), kuwety pomiarowej, detektora fotodiody oraz układu elektronicznego przetwarzającego sygnał na wynik liczbowy.
Zakres zastosowania:
- Odpady płynne i ścieki: ocena mętności i zawartości zawiesin, monitoring skuteczności oczyszczania;
- Wody: wskaźnik jakości wód pitnych i powierzchniowych, wczesne wykrywanie zanieczyszczeń;
- Odpady stałe i gleby: pośrednio — analiza wyciągów wodnych i zawiesin glebowych;
- Powietrze: pośrednio — analiza kondensatów i opadów.
Parametry możliwe do oznaczenia: mętność (NTU, FNU), zawartość cząstek zawieszonych, wskaźniki jakości wody i ścieków.
Zalety: szybki, prosty i bezpośredni pomiar, brak konieczności przygotowania próbki, możliwość pomiarów terenowych.
Wady: wrażliwość na zanieczyszczenia optyki, ograniczona informacja o składzie cząstek.
Powiązane techniki: spektrofotometria UV-VIS, analiza zawiesin, filtracja, analiza gravimetryczna. Opracowanie redakcyjne.
