Kolumna do ekstrakcji
Urządzenie laboratoryjne służące do rozdzielania i wyodrębniania związków chemicznych z mieszanin ciekłych lub stało-ciekłych przy użyciu odpowiedniego rozpuszczalnika. Wykorzystywane w analizach środowiskowych do przygotowania próbek do dalszych oznaczeń instrumentalnych.
Twórca i historia: Technika ekstrakcji kolumnowej została szerzej opisana w XIX wieku wraz z rozwojem chemii organicznej i przemysłowej. Współczesne kolumny ekstrakcyjne zaczęto stosować w laboratoriach analitycznych w latach 50. XX wieku, szczególnie w analizie zanieczyszczeń środowiskowych.
Zasada działania: Próbka przepływa przez kolumnę wypełnioną odpowiednim sorbentem lub materiałem ekstrakcyjnym. Rozpuszczalnik selektywnie wyodrębnia określone składniki z mieszaniny. Proces może być grawitacyjny lub wspomagany próżnią lub ciśnieniem.
Budowa: Kolumna to cylindryczna rurka wykonana ze szkła lub tworzywa, wyposażona w złoże sorpcyjne, kranik regulujący przepływ i zbiornik odbiorczy. W nowoczesnych zestawach stosuje się wymienne wkłady sorpcyjne (np. SPE – Solid Phase Extraction).
Zakres zastosowania:
- Wody i ścieki: wyodrębnianie pestycydów, WWA, LZO i metali ciężkich z próbek ciekłych;
- Gleby: przygotowanie ekstraktów wodnych i organicznych z próbek glebowych;
- Odpady ciekłe: oczyszczanie próbek przed analizą chromatograficzną i spektrometryczną;
- Powietrze: ekstrakcja związków osadzonych na filtrach i sorbentach.
Parametry możliwe do oznaczenia (po zastosowaniu): zawartość pestycydów, WWA, fenoli, cyjanków, LZO, metali ciężkich i innych substancji organicznych i nieorganicznych.
Zalety: selektywność procesu, możliwość oczyszczania i zagęszczania próbki, kompatybilność z analizą instrumentalną.
Wady: konieczność dobrania odpowiedniego sorbentu, czasochłonność przy dużych próbkach.
Powiązane techniki: chromatografia cieczowa (HPLC), GC-MS, spektrometria AAS i ICP-OES, analiza śladowa. Opracowanie redakcyjne.
