Aparat Kjeldahla
Klasyczne urządzenie laboratoryjne służące do oznaczania zawartości azotu całkowitego w próbkach stałych i ciekłych — jedna z najstarszych i najbardziej uznanych metod analitycznych, stosowana również w badaniach środowiskowych.
Twórca i historia: Metodę opracował duński chemik Johan Gustav Christoffer Thorsager Kjeldahl (1849–1900) w 1883 roku podczas pracy w Carlsberg Laboratory w Kopenhadze. Początkowo była używana do analizy białka w produktach spożywczych, ale szybko znalazła zastosowanie w analityce środowiska.
Zasada działania: Metoda Kjeldahla polega na trzech etapach: 1) rozkład próbki w kwasie siarkowym (mineralizacja), 2) zobojętnienie i destylacja amoniaku, 3) miareczkowanie kwasem. Całkowita ilość azotu w próbce przeliczana jest na zawartość azotu Kjeldahla (TKN).
Budowa: Aparat składa się z zestawu do mineralizacji (kolby Kjeldahla, płyta grzewcza), kolumny destylacyjnej z chłodnicą, odbieralnika oraz układu do miareczkowania. W nowoczesnych wersjach stosuje się automatyczne systemy destylacyjno-miareczkujące.
Zakres zastosowania:
- Odpady płynne i ścieki: oznaczanie azotu ogólnego w próbkach ścieków przemysłowych i komunalnych;
- Odpady stałe i gleby: analiza zawartości azotu organicznego po mineralizacji;
- Wody: kontrola zawartości azotu w wodach powierzchniowych i podziemnych.
Parametry możliwe do oznaczenia: azot Kjeldahla (TKN), azot amonowy po destylacji, azot organiczny.
Zalety: wysoka dokładność i powtarzalność, metoda referencyjna, możliwość oznaczania całkowitego azotu.
Wady: czasochłonność, użycie żrących kwasów, konieczność mineralizacji.
Powiązane techniki: TOC, UV-VIS, konduktometria, spektrofotometria, analiza miareczkowa. Opracowanie redakcyjne.