AAS (Spektrometria Absorpcji Atomowej)
Klasyczna i wciąż bardzo popularna metoda oznaczania metali śladowych w próbkach środowiskowych — precyzyjna i stosunkowo ekonomiczna.
Twórca i historia: Podstawy spektrometrii absorpcji atomowej opracował Alan Walsh (1916–1998), australijski fizyk i chemik z CSIRO (Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation). W 1955 roku opublikował pracę opisującą wykorzystanie absorpcji promieniowania przez atomy w stanie gazowym jako metody analitycznej. Pierwsze komercyjne spektrometry AAS pojawiły się pod koniec lat 50.
Zasada działania: Próbka wprowadzana jest do płomienia (lub pieca grafitowego), gdzie pierwiastki ulegają atomizacji. Promieniowanie pochodzące z lampy z katodą wnękową (specyficznej dla danego pierwiastka) przechodzi przez chmurę atomów — część tego promieniowania jest pochłaniana. Stopień absorpcji jest proporcjonalny do stężenia analizowanego pierwiastka.
Budowa: Spektrometr AAS składa się z: lampy katodowej, układu atomizacji (płomień lub piec grafitowy), monochromatora, detektora fotopowielaczowego oraz systemu rejestracji danych.
Zakres zastosowania:
- Odpady stałe: oznaczanie metali ciężkich po mineralizacji próbki (np. Pb, Cd, Cr, Ni, Cu, Zn, Mn, Fe);
- Odpady płynne i ścieki: analiza rozpuszczonych metali i metaloidów;
- Gleby: oznaczanie metali ogółem i frakcji mobilnych;
- Wody i powietrze: pomiar stężeń śladowych w wodach pitnych i odciekach oraz w ekstraktach z filtrów pyłowych.
Parametry możliwe do oznaczenia: Pb, Cd, Zn, Cu, Ni, Fe, Mn, Al, Cr, Co, As i inne.
Zalety: dobra precyzja, relatywnie niski koszt aparatury, możliwość oznaczeń pojedynczych pierwiastków.
Wady: brak analizy wieloelementowej w jednym przebiegu, konieczność osobnej lampy dla każdego pierwiastka.
Powiązane techniki: ICP-OES, ICP-MS, XRF, mineralizacja mikrofalowa. Opracowanie redakcyjne.