Ustawa o charakterystyce energetycznej budynków

Podstawowy akt prawny określający zasady oceny, sporządzania i przekazywania świadectw charakterystyki energetycznej budynków oraz kontrolowania efektywności energetycznej systemów ogrzewania i chłodzenia.

1. Podstawa prawna

Ustawa z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków (Dz.U. 2014 poz. 1200 z późn. zm.) wdraża do polskiego porządku prawnego przepisy Dyrektywy EPBD (2010/31/UE) w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Ustawa jest kluczowym narzędziem polityki energetyczno-klimatycznej w sektorze budownictwa.

2. Cel ustawy

• zwiększenie efektywności energetycznej budynków,
• ograniczenie emisji CO₂ i zużycia paliw kopalnych,
• poprawa komfortu użytkowników obiektów,
• standaryzacja metod oceny energetycznej budynków.

3. Zakres regulacji

Ustawa obejmuje zasady:

• sporządzania i przekazywania świadectw charakterystyki energetycznej,
• kontroli systemów ogrzewania, klimatyzacji i wentylacji,
• prowadzenia centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków,
• odpowiedzialności właścicieli, inwestorów i zarządców,
• kwalifikacji osób uprawnionych do sporządzania świadectw.

4. Spis zawartości ustawy

• Rozdział 1 — Przepisy ogólne
• Rozdział 2 — Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku lub jego części
• Rozdział 3 — Obowiązki właściciela lub zarządcy budynku oraz inwestora
• Rozdział 4 — Osoby uprawnione do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej
• Rozdział 5 — Kontrola systemów ogrzewania, klimatyzacji i wentylacji
• Rozdział 6 — Centralny rejestr charakterystyki energetycznej budynków
• Rozdział 7 — Kary pieniężne i odpowiedzialność
• Rozdział 8 — Przepisy przejściowe i końcowe

5. Kluczowe pojęcia

• Charakterystyka energetyczna — ilość energii potrzebnej do użytkowania budynku w standardowych warunkach eksploatacyjnych, obejmująca ogrzewanie, wentylację, chłodzenie i przygotowanie ciepłej wody użytkowej.
• Świadectwo energetyczne — dokument zawierający informacje o zapotrzebowaniu na energię pierwotną (EP), końcową (EK) oraz użytkową (EU).
• Wskaźnik EP — kluczowy parametr określający energochłonność budynku.

6. Rozdział 2 — Świadectwa charakterystyki energetycznej

Ustawa wprowadza obowiązek sporządzenia świadectwa energetycznego m.in.:

• dla nowo wybudowanych budynków,
• dla budynków lub lokali sprzedawanych i wynajmowanych,
• dla obiektów publicznych powyżej 250 m², w których świadectwo musi być wywieszone w widocznym miejscu.

Świadectwo zawiera m.in. dane techniczne, wartości wskaźników energetycznych oraz zalecenia dotyczące poprawy efektywności.

7. Rozdział 3 — Obowiązki właścicieli i inwestorów

• zapewnienie sporządzenia i przekazania świadectwa przy sprzedaży lub wynajmie nieruchomości,
• przekazanie świadectwa nabywcy lub najemcy,
• zapewnienie zgodności budynku z wymaganiami dotyczącymi charakterystyki energetycznej.

8. Rozdział 4 — Osoby uprawnione

Świadectwa mogą sporządzać wyłącznie osoby posiadające stosowne kwalifikacje i wpisane do rejestru centralnego. Ustawa określa wymagania dotyczące wykształcenia, doświadczenia oraz odpowiedzialności zawodowej.

9. Rozdział 5 — Kontrola systemów ogrzewania i klimatyzacji

Właściciele i zarządcy budynków są zobowiązani do okresowej kontroli efektywności energetycznej:

• systemów ogrzewania z kotłami o mocy powyżej 70 kW,
• systemów klimatyzacji,
• systemów wentylacyjnych.

Kontrole mają na celu wskazanie potencjalnych usprawnień technicznych.

10. Rozdział 6 — Centralny rejestr

Rejestr prowadzony przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego (GUNB) umożliwia:

• weryfikację autentyczności świadectw,
• monitorowanie wskaźników energetycznych,
• gromadzenie danych do celów statystycznych i planistycznych.

11. Sankcje i odpowiedzialność

Ustawa przewiduje kary pieniężne za:

• brak świadectwa w wymaganych przypadkach,
• przekazanie fałszywych informacji,
• niewykonanie kontroli systemów technicznych.

12. Powiązania z innymi aktami prawnymi

• Prawo budowlane — obowiązki inwestorów i projektantów,
• Prawo ochrony środowiska — efektywność energetyczna a emisje,
• Ustawa o efektywności energetycznej — wymagania dotyczące ograniczenia zużycia energii,
• Rozporządzenie w sprawie WT 2021 — szczegółowe parametry techniczne.

13. Znaczenie ustawy w polityce energetycznej

Ustawa o charakterystyce energetycznej budynków jest filarem transformacji energetycznej sektora budownictwa. Stanowi narzędzie realizacji celów klimatycznych UE i Polski, wspiera rozwój budownictwa niskoemisyjnego i nZEB, a także zwiększa transparentność rynku nieruchomości. Opracowanie redakcyjne.