11 pojemników? Segregacja – aktualny system frakcji w Polsce
W mediach pojawiły się ostatnio informacje o rzekomym obowiązku posiadania aż 11 pojemników na odpady. To nie jest prawda. To wynik błędnej interpretacji materiałów eksperckich Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej (JRC), a nie obowiązującego prawa.
W Polsce nadal obowiązuje dotychczasowy podział na pięć podstawowych frakcji odpadów komunalnych, które mają odrębne pojemniki:
- Odpady zmieszane
- Bioodpady
- Metale i tworzywa sztuczne
- Papier
- Szkło
To aktualny i obowiązujący w całym kraju system segregacji, a mieszkańcy nie są formalnie zobowiązani do posiadania większej liczby pojemników w gospodarstwach domowych. Poszczególne frakcje mają przypisane określone kolory pojemników i jednolite zasady segregacji. To właśnie ten system funkcjonuje przy budynkach mieszkalnych, zarówno w zabudowie jednorodzinnej, jak i wielorodzinnej.
Warto podkreślić, że system dotyczy odpadów komunalnych powstających w gospodarstwach domowych, a nie wszystkich rodzajów odpadów.
To jednak nie oznacza, że system się nie rozwija. Zmiany dotyczą przede wszystkim jakości segregacji oraz wyodrębniania niektórych strumieni odpadów, takich jak tekstylia czy odpady budowlane.
Tekstylia osobną frakcją
Od 1 stycznia 2025 roku także tekstylia (ubrania, obuwie, pościel, ręczniki) nie mogą być wrzucane do odpadów zmieszanych i muszą być zbierane selektywnie.
To oznacza, że gminy muszą zapewnić mieszkańcom możliwość oddania tekstyliów – np. przez punkt PSZOK lub zbiórki, ale nie oznacza to obowiązku nowego pojemnika w domu.
Dlaczego odpady budowlane są regulowane osobno
Odpady budowlane mają inny charakter niż typowe odpady komunalne. Są ciężkie, często mineralne i wymagają innego sposobu przetwarzania. Wysokiej jakości gruz może być kruszony i wykorzystywany ponownie jako materiał budowlany lub podsypka drogowa.
Jednocześnie zmieszanie odpadów budowlanych z frakcją komunalną prowadzi do poważnych problemów technologicznych w instalacjach przetwarzania odpadów. Zgodnie z obowiązującymi przepisami nie powinny trafiać do żadnego z podstawowych koszy.
Zapowiadane zmiany unijne w segregacji – piktogramy i ujednolicenie
Proponowane zmiany to przede wszystkim ulepszone, jednolite piktogramy i symbole na opakowaniach i pojemnikach, które mają pomóc w prawidłowej segregacji w całej UE, ale nie oznaczają, że każdy mieszkaniec musi mieć aż 11 różnych koszy.
Nowe rozporządzenie UE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) zacznie obowiązywać w sierpniu 2026 r. i ma na celu:
- ujednolicenie systemu oznakowania opakowań i pojemników w całej UE,
- poprawę rozpoznawalności frakcji,
- ułatwienie recyklingu i odzysku surowców.
Nowe piktogramy mogą być obowiązkowe dopiero od 2028 r., jednak system segregacji w poszczególnych krajach nie musi się analogicznie zmienić, a liczba pojemników w domach nie jest wprost ustalona i narzucona jako obowiązkowa.
Przykłady lokalnych zmian w segregacji
Niektóre polskie miasta, dopracowując zasady segregacji, wdrażają także własne modyfikacje systemu. Taki miastem jest np. Olsztyn, który od stycznia 2026 wprowadził nowe pojemniki na odpady kuchenne (oddzielając je od standardowych bioodpadowych). Celem jest poprawa jakości segregacji i odzysku surowców organicznych. System dostosowuje także Gdynia, która zaktualizowała zasady segregacji bioodpadów oraz odbiór odpadów wielkogabarytowych, co wpłynąć ma na częstotliwość i formę odbioru odpadów.
Obowiązujące zasady segregacji w PL
Segregacja – obowiązki:
– 5 frakcji odpadów (papier, szkło, metale i plastiki, bio, zmieszane)
– selektywna zbiórka tekstyliów od 2025 r. (oddzielnie od zmieszanych)
W przygotowaniu, ale jeszcze nie obowiązujące:
– jednolite piktogramy i oznaczenia PPWR (UE)
– możliwe ułatwienia w segregacji i etykietowaniu
– brak obowiązku 11 koszy w polskich domach
Jeśli chcesz zrozumieć, jak prawidłowo postępować z konkretnymi rodzajami odpadów, w tym remontowymi czy problematycznymi, warto zapoznać się z pozostałymi artykułami w serii „Gdzie wyrzucić”.
Segregacja w Polsce 2026 FAQ
Ile frakcji odpadów obowiązuje obecnie w Polsce?
W Polsce obowiązuje 5 podstawowych frakcji odpadów komunalnych: papier, metale i tworzywa sztuczne, szkło, bioodpady oraz odpady zmieszane. Dodatkowo od 2025 roku tekstylia muszą być zbierane selektywnie, choć nie zawsze oznacza to dodatkowy pojemnik przy domu.
Czy w Polsce będzie 11 pojemników na śmieci?
Nie. Informacje o 11 pojemnikach wynikają z błędnej interpretacji analiz eksperckich, a nie z obowiązujących przepisów. Obecnie system nadal opiera się na 5 podstawowych pojemnikach, a zmiany dotyczą raczej jakości segregacji niż liczby koszy.
Gdzie wyrzucić odpady budowlane po remoncie?
Odpady budowlane i rozbiórkowe są regulowane osobno i nie należą do standardowego systemu frakcji komunalnych. Wymagają oddzielnego zagospodarowania. Odpady budowlane, takie jak gruz, płyty gipsowe czy fragmenty ceramiki, nie mogą trafiać do zwykłych pojemników na śmieci. Należy je oddać do PSZOK lub zamówić specjalny kontener na odpady remontowe.
Opracowanie redakcji.
