Wybuch i pożar w zakładzie recyklingu opon w Wilkowie

Poważny wypadek przemysłowy w województwie dolnośląskim, który ujawnił braki w nadzorze technicznym i procedurach bezpieczeństwa w zakładach zajmujących się pirolizą odpadów gumowych.

1. Charakter zdarzenia

W dniu maja 2022 roku w miejscowości Wilków (woj. dolnośląskie) doszło do eksplozji reaktora w zakładzie zajmującym się recyklingiem opon metodą pirolizy. Wybuch objął część hali technologicznej, po czym rozprzestrzenił się pożar obejmujący fragment instalacji i pomieszczenia pomocnicze.

W wyniku zdarzenia śmierć poniósł pracownik obsługujący reaktor, który doznał rozległych oparzeń – obejmujących około 80% powierzchni ciała – oraz oparzeń dróg oddechowych. Pomimo natychmiastowej pomocy i interwencji służb ratunkowych, jego życia nie udało się uratować.

2. Ustalenia śledztwa i przyczyny zdarzenia

Postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową wykazało szereg nieprawidłowości w funkcjonowaniu zakładu i eksploatacji instalacji. W wyniku śledztwa akt oskarżenia został skierowany przeciwko prezesowi spółki prowadzącej działalność.

Wskazane nieprawidłowości obejmowały:

• Niestaranne wykonanie i naprawę reaktora po wcześniejszej awarii, która miała miejsce w styczniu 2020 roku – naprawy dokonano bez zachowania odpowiednich procedur technicznych i dokumentacji dopuszczającej urządzenie do dalszej eksploatacji.
• Skierowanie do obsługi instalacji osoby bez wymaganych kwalifikacji i przeszkolenia BHP, w tym bez potwierdzonej znajomości zasad działania reaktora oraz zagrożeń związanych z procesem pirolizy.

W toku postępowania wskazano także na brak systematycznej kontroli stanu technicznego urządzeń ciśnieniowych oraz niedostateczne procedury nadzoru wewnętrznego nad bezpieczeństwem pracy w strefach zagrożonych wybuchem.

3. Skutki i działania pokontrolne

Wybuch reaktora doprowadził do zniszczenia części instalacji technologicznej oraz czasowego wstrzymania działalności zakładu. Służby ochrony środowiska przeprowadziły kontrolę ewentualnych wycieków substancji chemicznych do gruntu i powietrza – nie stwierdzono przekroczeń o charakterze trwałym, jednak odnotowano krótkotrwały wzrost stężeń pyłów i tlenków węgla w strefie pożaru.

Po zdarzeniu nałożono obowiązek opracowania i wdrożenia nowych procedur bezpieczeństwa procesowego obejmujących:

• regularne przeglądy urządzeń technologicznych i reaktorów,
• weryfikację kwalifikacji personelu technicznego,
• wprowadzenie dokumentacji powypadkowej i planów awaryjnych,
• stały monitoring temperatur i ciśnień w reaktorach pirolitycznych.

4. Wnioski

Zdarzenie w Wilkowie unaoczniło potrzebę szczególnego nadzoru nad instalacjami do termicznego przekształcania odpadów gumowych, które ze względu na charakter procesów (piroliza, destylacja frakcji węglowodorowych) stanowią potencjalne źródło zagrożeń wybuchowych i pożarowych. Każda modernizacja lub naprawa elementów reaktora powinna być dokumentowana i potwierdzana przez osoby z uprawnieniami technicznymi.

Wnioski prokuratury oraz kontrole po wypadku potwierdziły, że zaniedbania w zakresie kwalifikacji pracowników i dokumentacji technicznej mogą bezpośrednio prowadzić do tragicznych skutków. Przypadek Wilkowa stanowi istotne ostrzeżenie dla branży przetwarzania odpadów niebezpiecznych i paliw alternatywnych.

Opracowanie redakcyjne.