Awaria Przepompowni Ścieków na Ołowiance w Gdańsku
Maj 2018 – gdy ścieki popłynęły do Motławy, a Gdańsk dowiedział się, że prąd i pompy to duet nie do rozdzielenia.
1. Lokalizacja i charakter zdarzenia
Awaria miała miejsce w Przepompowni Ścieków na Ołowiance, położonej w centrum Gdańska, tuż przy rzece Motławie. Obiekt ten odpowiada za tłoczenie ścieków z dużej części miasta do oczyszczalni „Wschód”.
W maju 2018 roku doszło do złożonej awarii technologiczno-elektrycznej. W wyniku dwóch krótkotrwałych zaników napięcia oraz odłączonego zasilacza awaryjnego, a także błędu w sterownikach automatyki, zalana została komora pomp ściekami. Uszkodzeniu uległy silniki pomp, a obiekt utracił zdolność tłoczenia ścieków.
2. Przebieg incydentu
Gdy przepompownia przestała działać, ścieki zaczęły się cofać w systemie kanalizacyjnym. Aby uniknąć zalania niżej położonych dzielnic Gdańska, służby podjęły decyzję o awaryjnym zrzucie nieoczyszczonych ścieków do Motławy. Szacuje się, że do rzeki i dalej do Zatoki Gdańskiej trafiło od 50 do 100 milionów litrów ścieków.
3. Konsekwencje środowiskowe
- Skażenie wód powierzchniowych – gwałtowny wzrost stężeń zanieczyszczeń organicznych, biogenów i bakterii w Motławie i Zatoce.
- Zakazy kąpieli i rybołówstwa w rejonie ujścia Motławy oraz w kilku nadmorskich kąpieliskach Gdańska.
- Degradacja biologiczna – spadek poziomu tlenu, śnięcia ryb, ryzyko eutrofizacji.
- Wizerunkowe straty miasta – szeroki rezonans medialny i utrata zaufania mieszkańców do służb miejskich.
4. Przyczyny awarii (wg raportu pokontrolnego)
- dwa krótkotrwałe zaniki napięcia elektrycznego,
- odłączony zasilacz awaryjny UPS, który uniemożliwił podtrzymanie pracy automatyki,
- brak rezerwy retencyjnej w kolektorze, który nie przejął fali ścieków,
- obniżona wydajność pomp po wcześniejszym czyszczeniu,
- błędne wskazania sterowników oraz częściowo otwarta zasuwa awaryjna, która pogłębiła skutki awarii.
5. Działania naprawcze i wnioski
- Naprawa i modernizacja systemów zasilania, w tym stały nadzór nad układami UPS.
- Wdrożenie podwójnych zabezpieczeń logicznych w sterownikach i zasuwa automatycznych.
- Wprowadzenie monitoringu online z alarmami SMS dla operatorów dyżurnych.
- Modernizacja infrastruktury odpływowej, w tym retencji awaryjnej i zabezpieczeń przed cofką.
- Szersze informowanie mieszkańców o zagrożeniach i postępie prac – przejrzysta komunikacja kryzysowa.
Incydent na Ołowiance pokazał, że w gospodarce ściekowej nawet sekundy braku prądu mogą skończyć się milionami litrów problemów. A redundancja zasilania i testy awaryjne to nie luksus, tylko konieczność.
Opracowanie redakcyjne.
