IRPP — Best Available Techniques Reference Document for Intensive Rearing of Poultry or Pigs

Kury gdaczą, świnie chrumkają — a BREF IRPP sprawia, że sąsiedzi nie uciekają. Klucz do mniejszego amoniaku i większego porządku.

BREF IRPP dotyczy intensywnego chowu drobiu i trzody chlewnej w instalacjach o skali wymagającej pozwolenia zintegrowanego. Koncentruje się na ograniczaniu emisji amoniaku (NH₃), odorów, pyłów i gazów cieplarnianych oraz na zrównoważonej gospodarce nawozami naturalnymi (gnojowica, obornik) i odpadami.

Zakres i cel

• Chów brojlerów, niosek, indyków oraz trzody chlewnej (tuczniki, lochy).
• Minimalizacja emisji do powietrza (NH₃, zapachy, pyły), wód i gleby.
• Optymalizacja gospodarki wodnej, paszowej i energetycznej.

Kluczowe obszary techniczne

• Budynek i mikroklimat: sprawna wentylacja, optymalizacja temperatury i wilgotności, równomierny rozkład powietrza.
• Podłogi i ściółka: systemy ograniczające kontakt odchodów z powietrzem (np. ruszta, szybkie odprowadzanie gnojowicy), właściwe zarządzanie ściółką.
• Żywienie: żywienie fazowe, obniżone białko z dodatkiem aminokwasów, enzymy – mniej azotu w odchodach = mniej NH₃.
• Magazynowanie nawozów naturalnych: zbiorniki z przykryciem, pływające pokrywy, szczelne płyty obornikowe i systemy odcieków.
• Utylizacja i wykorzystanie: fermentacja beztlenowa (biogaz), separacja frakcji, właściwe rolnicze stosowanie zgodnie z planem nawożenia.

Konkluzje BAT — najważniejsze wymagania

• Redukcja NH₃: niskobiałkowe żywienie, szybkie usuwanie odchodów, zakwaszanie gnojowicy, przykrycia zbiorników.
• Zapachy i pyły: biofiltry, płuczki powietrza, właściwa gospodarka ściółką i higiena budynków.
• Wody i ścieki: separacja czystych i brudnych spływów, zbieranie odcieków, oczyszczanie (mechaniczne/biologiczne), retencja opadów.
• Energia i woda: odzysk ciepła, efektywne wentylatory, systemy pojenia bez wycieków, monitoring zużycia.
• Zarządzanie: plan gospodarowania nawozami, rejestry emisji i zużyć, procedury awaryjne.

BATAELs i monitoring (zarys)

Konkluzje BAT IRPP określają poziomy odniesienia i wskaźniki redukcji NH₃ oraz zalecenia dla monitoringu emisji zapachowych i pyłowych, a także bilansów azotu. Dobór technik i wartości wprowadza się w pozwoleniu zintegrowanym, stosownie do skali i technologii fermy.

Powiązania z innymi BREF-ami

• WT – przetwarzanie pozostałości (np. poferment, odpady uboczne).
• CWW – oczyszczanie ścieków i gazów (biofiltry, płuczki).
• EFS – emisje z magazynowania (zbiorniki gnojowicy, silosy pasz).
• FDM – horyzontalnie: efektywność zasobowa i gospodarka wodna.

Wdrożenie w praktyce

• Pozwolenia zintegrowane: warunki emisji i zarządzania nawozami muszą odzwierciedlać konkluzje BAT.
• Modernizacje: pokrywy zbiorników, biofiltry/płuczki, modernizacja wentylacji i systemów pojenia, separatory gnojowicy.
• Plan nawozowy: aplikacja w odpowiednich warunkach pogodowych i glebowych, właściwe dawki i terminy.

Najczęstsze wyzwania

• Ograniczenie odorów przy wysokiej obsadzie zwierząt.
• Straty azotu i emisje NH₃ podczas magazynowania i aplikacji.
• Gospodarka wodna i odciekami w warunkach intensywnej produkcji.
• Akceptacja społeczna inwestycji (odory, transport, hałas).

Dlaczego to ważne?

IRPP przekłada „dobrą praktykę rolniczą” na twarde standardy BAT. Efekt: niższe emisje, lepsze wykorzystanie azotu i spokojniejsze relacje z sąsiadami. Opracowanie redakcyjne.