CER — Best Available Techniques Reference Document for the Manufacture of Ceramics

Glina, ogień i odrobina nauki: BREF CER sprawia, że piec grzeje wyroby, a nie atmosferę.

BREF CER obejmuje przemysł ceramiczny: płytki, cegły, dachówki, ceramikę sanitarną, porcelanę, wyroby ogniotrwałe i techniczne. Celem jest ograniczenie emisji do powietrza (pyły/PM, NO_x, SO₂, HF, HCl, CO, VOC), ładunku ścieków (szkliwa, mycie linii) oraz zużycia energii w suszarniach i piecach.

Zakres i procesy

• Przygotowanie masy: kruszenie, mielenie, mieszanie, granulacja, kondycjonowanie wilgotności.
• Formowanie: prasowanie, wytłaczanie, odlewanie, izostatyczne.
• Suszenie: komorowe/tunelowe, odzysk ciepła z pieców.
• Wypał: piece rolkowe, tunelowe, komorowe; wielostopniowe profile temperatur.
• Szkliwienie i dekor: natrysk, sitodruk, cyfrowy nadruk; kabiny szkliwierskie.
• Obróbka końcowa i kontrola: kalibracja, szlifowanie, selekcja jakościowa.

Konkluzje BAT — najważniejsze wymagania

• Powietrze:
  • Pyły — filtry workowe/HEPA, kapsułkowanie przesypów, lokalne odciągi.
  • NO_x — niskoemisyjne palniki, optymalizacja krzywych wypału, recyrkulacja spalin; gdzie zasadne SNCR/SCR.
  • SO₂, HF, HCl — suchy/półsuchy/mokry skruber; dobór surowców o niższej zawartości siarki/fluoru/halogenków.
  • VOC/CO — kontrola utlenienia w strefach pieca, dopalacze termiczne/katalityczne przy dekalu/organicznym dekorze.
• Woda/ścieki: obiegi zamknięte w kabinach szkliwierskich, sedymentacja/filtracja zawiesin (szlamy szkliw), odzysk wody procesowej.
• Materiały i odpady: recyrkulacja green scrap (niewypalone wyroby), zawracanie odcięć i pyłów, selektywne zbieranie szlamów szkliwnych i ich odzysk/stabilizacja.
• Energia: odzysk ciepła z pieców do suszarni, izolacja i uszczelnienia, system zarządzania energią, monitoring wskaźników (kWh/kg).
• Hałas/pylenie wewnętrzne: obudowy akustyczne, tłumiki, czyszczenie na mokro/odkurzacze przemysłowe.

BATAELs i monitoring (zarys)

Konkluzje BAT określają zakresy emisji (BATAELs) dla pyłów, NO_x, SO₂, HF, HCl (spaliny pieców/suszarek) oraz wymagania monitoringu (ciągły dla wybranych parametrów, okresowy dla pozostałych). Dla ścieków — zawiesina ogólna, metale ciężkie (z pigmentów), pH i ChZT z obiegów szkliwienia.

Wdrożenie w praktyce

• Pozwolenie zintegrowane: warunki emisji i energii zgodne z konkluzjami BAT CER.
• Modernizacje: wymiana palników na nisko-NO_x, skrubery HF/HCl, filtry workowe, rekuperacja ciepła, automatyzacja profili piecowych.
• Organizacja: receptury niskoemisyjne (surowce), bilans masy szkliw, plan gospodarki szlamami i pyłami.

Najczęstsze wyzwania

• Redukcja HF/HCl przy surowcach bogatych we fluor/halogenki.
• Stabilizacja jakości i kolorystyki przy zmianach receptur niskoemisyjnych.
• Spójny odzysk ciepła piec → suszarnia przy produkcji wieloasortymentowej.
• Zagospodarowanie szlamów szkliw i pyłów z filtrów.

Dlaczego to ważne?

Ceramika jest trwała, ale standardy środowiskowe też powinny takie być. BREF CER łączy jakość wyrobu z niskimi emisjami i sensownym zużyciem energii. Opracowanie redakcyjne.