Wyciek i rozlew cieczy: kiedy kamera widzi plamę szybciej niż pracownik

Jak algorytmy rozpoznają połysk i rozlewające się plamy – zanim zrobi się naprawdę ślisko.

Dlaczego wycieki są groźniejsze, niż wyglądają

W instalacjach odpadowych każdy wyciek może oznaczać reakcję chemiczną, awarię maszyny, skażenie środowiska lub ryzyko poślizgu. Im szybciej zostanie wykryty, tym mniejsze koszty i mniejsza skala zagrożenia. Problem? Wyciek często zaczyna się niepozornie – od małej, błyszczącej plamy, której nikt nie zauważa.

Algorytmy rozpoznające „połysk”

Nowoczesne systemy monitoringu analizują sposób odbijania światła od powierzchni. W praktyce kamera szuka charakterystycznego „połysku” mokrej lub tłustej substancji na tle suchego podłoża. Algorytmy biorą pod uwagę m.in.:

• zmiany jasności w konkretnym obszarze kadru,
• nieregularności odbić światła,
• różnice tekstury między suchym a mokrym podłożem,
• powtarzalność refleksów w kolejnych klatkach nagrania.

Dzięki temu kamera jest w stanie odróżnić zwykłe zabrudzenie od świeżej, mokrej plamy, która może być objawem awarii.

Analiza rozchodzenia się plamy

Sama obecność mokrego miejsca to jedno – kluczowe jest ustalenie, czy plama rośnie. Właśnie tu wchodzi w grę analiza ruchu (motion analysis) oraz zmiany geometrii obszaru:

• Wzrost powierzchni: system mierzy, czy plama zwiększa się w czasie.
• Kierunek rozlewu: algorytmy obserwują, czy plama rozlewa się w sposób naturalny (np. grawitacyjnie), czy nieregularnie – co może wskazywać na aktywny wyciek.
• Tempo rozchodzenia: szybkie powiększanie plamy oznacza prawdopodobną awarię układu hydraulicznego, paliwowego lub chemicznego.

Kamera potrafi więc ocenić nie tylko to, że coś wyciekło, ale także to, czy wyciek trwa nadal.

Jak system rozpoznaje rodzaj cieczy

Choć kamera nie przeprowadza analizy chemicznej, algorytmy potrafią odróżnić charakterystyczne wzorce zachowania różnych substancji:

• oleje i paliwa – intensywny połysk, powolny, „ciężki” rozlew, stabilna plama,
• woda – bardziej rozproszona i dynamiczna, szybko zwiększająca powierzchnię,
• substancje gęste lub reagujące – nieregularny, miejscami spowolniony ruch plamy.

To pozwala systemowi sugerować, jak poważne może być zagrożenie.

Automatyczne działania po wykryciu wycieku

Po potwierdzeniu rozlewu system może automatycznie:

• powiadomić operatora lub dyspozytornię,
• wyświetlić alarm na mapie obiektu,
• zatrzymać pracę maszyn w danej strefie,
• oznaczyć obszar jako strefę skażenia,
• uruchomić zawory odcinające lub zabezpieczenia technologiczne.

Dzięki temu nawet niewielki wyciek nie przerodzi się w poważną awarię instalacji.

Korzyści z wizyjnej detekcji wycieków

System wizyjny działa nieprzerwanie, nie męczy się i nie przeoczy drobnych zmian. Daje to instalacji szybkie wykrywanie zagrożeń, mniej przestojów, ograniczenie kosztów sprzątania oraz ochronę środowiska przed niekontrolowanymi rozlewami. Opracowanie redakcyjne.