Rozpoznawanie etykiet i oznaczeń: ADR/CLP, piktogramy GHS i OCR w praktyce

Czyli jak kamera „czyta” etykiety, rozumie piktogramy i pomaga nie pomylić kwasu z wodą destylowaną.

Po co w ogóle rozpoznawać etykiety kamerą?

W gospodarce odpadami etykieta to nie dekoracja, tylko klucz do bezpieczeństwa: mówi, czy mamy do czynienia z substancją łatwopalną, żrącą, toksyczną, utleniającą czy szkodliwą dla środowiska. Problem w tym, że człowiek może etykiety nie zauważyć, źle odczytać albo po prostu… mieć gorszy dzień. System wizyjny nie miewa gorszych dni.

OCR – kiedy kamera zaczyna „czytać” tekst

OCR (Optical Character Recognition) pozwala zamienić obraz etykiety na tekst. System może automatycznie odczytać:

• nazwę substancji lub mieszaniny,
• numer UN,
• klasę ADR,
• zwroty H i P z etykiety CLP,
• nazwę producenta lub dostawcy.

Następnie dane są porównywane z bazą substancji, kartami charakterystyki (SDS) lub wewnętrzną listą dopuszczonych materiałów. System może od razu ocenić, czy to, co widzi kamera, w ogóle ma prawo znaleźć się w danej strefie.

Piktogramy GHS – rozpoznawanie „obrazków ostrzegawczych”

Oprócz tekstu system analizuje również symbole graficzne. Piktogramy GHS (np. płomień, czaszka, wykrzyknik, drzewko i ryba) są wykrywane z użyciem klasyfikacji obrazu. Algorytmy uczą się, jak wygląda każdy symbol, niezależnie od:

• lekkich uszkodzeń etykiety,
• kąta widzenia,
• częściowego zabrudzenia,
• różnic w skali (mała/duża etykieta).

Dzięki temu system nie tylko widzi „czerwony romb”, ale potrafi rozpoznać konkretny rodzaj zagrożenia.

ADR w oku kamery – kontrola transportów i magazynowania

W przypadku materiałów niebezpiecznych w transporcie system może:

• odczytywać numery UN i kody klas ADR z oznakowania pojazdów i opakowań zbiorczych,
• weryfikować, czy zadeklarowana klasa materiału zgadza się z rzeczywistą etykietą,
• sprawdzać, czy materiały trafiają do odpowiedniej strefy składowania,
• sygnalizować kolizje – np. materiały, które nie powinny być magazynowane razem.

Jeżeli system widzi „coś z płomieniem” w strefie przewidzianej tylko dla odpadów obojętnych – od razu wie, że coś jest nie tak.

Klasyfikacja materiału na podstawie etykiety

Po odczytaniu tekstu i symboli system może automatycznie przypisać materiał do kategorii zagrożeń, np.:

• odpady palne/łatwopalne,
• odpady żrące,
• odpady toksyczne,
• odpady niebezpieczne dla środowiska wodnego.

Takie przypisanie może następnie sterować logistyką: wskazać właściwą strefę zrzutu, wymusić dodatkowe zabezpieczenia lub zablokować przyjęcie, jeśli materiał nie jest dopuszczony w danej instalacji.

Weryfikacja zgodności: etykieta vs. system

Największa wartość pojawia się wtedy, gdy rozpoznane etykiety są zestawiane z dokumentacją:

• kartami przekazania odpadów,
• danymi z BDO,
• umowami z dostawcami,
• wewnętrznymi listami materiałów dopuszczonych.

Jeżeli coś się nie zgadza – inna klasa ADR, inne oznaczenie GHS niż deklarowane – system podnosi rękę (a właściwie alarm), zanim ładunek trafi na halę.

Mniej błędów ludzkich, więcej kontroli nad ryzykiem

Automatyczne rozpoznawanie etykiet i piktogramów nie zastąpi znajomości przepisów, ale świetnie ją uzupełnia. Kamera nie „prześlizgnie się wzrokiem” po etykiecie, nie pomyli symbolu i nie zignoruje małej czaszki w rogu. A to wprost przekłada się na bezpieczeństwo ludzi, instalacji i środowiska. Opracowanie redakcyjne.