Ocena właściwości niebezpiecznych odpadów

Ocena właściwości niebezpiecznych stanowi kluczowy etap klasyfikacji odpadów. To właśnie na jej podstawie rozstrzyga się, czy odpad należy zaklasyfikować jako niebezpieczny, a także jakie środki ostrożności i wymagania prawne mają zastosowanie.

Zakres oceny

Ocena obejmuje 15 właściwości niebezpiecznych oznaczonych symbolami H1–H15. Każda z nich odnosi się do określonego rodzaju zagrożenia, np. wybuchowości, toksyczności, żrącości czy ekotoksyczności. Ocenie podlega również obecność trwałych zanieczyszczeń organicznych (POPs), dla których obowiązują odrębne progi.

Podstawowe źródła informacji

Przy ocenie właściwości niebezpiecznych wykorzystuje się:

• dane procesowe i technologiczne dotyczące źródła odpadu,
• karty charakterystyki substancji i mieszanin (SDS),
• dane toksykologiczne i ekotoksykologiczne,
• wyniki badań laboratoryjnych (jeżeli są dostępne lub wymagane),
• bazy danych REACH i CLP, wykazy substancji POPs.

Jeżeli skład odpadu nie jest w pełni znany, należy stosować podejście ostrożnościowe.

Metodyka oceny

Ocena właściwości H może być przeprowadzona w oparciu o:

• klasyfikację składników odpadu zgodnie z CLP,
• sumowanie stężeń substancji (dla H14 – według odpowiednich współczynników wagowych),
• testy laboratoryjne w przypadkach wymagających potwierdzenia klasyfikacji.

W wielu przypadkach obliczenia na podstawie danych SDS i progów klasyfikacyjnych są wystarczające. Testy laboratoryjne stosuje się wtedy, gdy dane są niepełne, sprzeczne lub niepewne.

Właściwości niebezpieczne H1–H15

Właściwości niebezpieczne obejmują m.in.:

• H1 – Wybuchowe,
• H2 – Utleniające,
• H3 – Łatwopalne,
• H4 – Drażniące,
• H5 – Toksyczne,
• H6 – Toksyczne ostre,
• H7 – Rakotwórcze,
• H8 – Żrące,
• H9 – Zakaźne,
• H10 – Szkodliwe dla rozrodczości,
• H11 – Mutagenne,
• H12 – Wydzielające gazy toksyczne,
• H13 – Powodujące zagrożenie po przetworzeniu,
• H14 – Ekotoksyczne,
• H15 – Inne właściwości powodujące zagrożenie.

Dla każdej z właściwości określone są odpowiednie kryteria klasyfikacyjne oraz progi stężeń substancji.

Ocena POPs

W przypadku substancji trwałych organicznych (POPs) obowiązuje prosta zasada: jeżeli zawartość substancji przekracza próg określony w przepisach, odpad należy klasyfikować jako niebezpieczny. Ocena POPs może odbywać się na podstawie analiz laboratoryjnych lub danych procesowych.

Wynik oceny i dokumentacja

W wyniku oceny należy ustalić:

• czy odpad wykazuje jedną lub więcej właściwości H,
• czy przekroczone są progi POPs,
• ostateczny status odpadu – niebezpieczny lub inny niż niebezpieczny.

Wynik oceny musi być udokumentowany i przechowywany przez wytwórcę odpadu. Informacje te należy uwzględnić w ewidencji BDO oraz dokumentach transportowych ADR (jeśli dotyczą). Opracowanie redakcyjne.