20 01 23* – urządzenia zawierające freony
Sprzęt chłodniczy i klimatyzacyjny z nienaruszonymi instalacjami chłodniczymi, które zawierają czynniki chłodnicze klasyfikowane jako substancje niebezpieczne.
| Kod odpadu (EWC) | 20 01 23* |
|---|---|
| Grupa odpadu | 20 – Odpady komunalne łącznie z selektywnie zebranymi frakcjami |
| Podgrupa odpadu | 20 01 – Selektywnie zebrane frakcje |
| Rodzaj odpadu | Urządzenia zawierające freony (substancje kontrolowane i F-gazy) |
| Zakres kodu | Lodówki, zamrażarki, klimatyzatory, pompy ciepła, chłodziarki gastronomiczne, witryny chłodnicze, urządzenia przemysłowe, w których czynnik chłodniczy nie został usunięty przed demontażem. Dotyczy zarówno starych freonów (CFC/HCFC), jak i nowoczesnych F-gazów (HFC). |
| Źródło pochodzenia odpadu | Gospodarstwa domowe, gastronomia, handel, magazyny, zakłady przemysłowe, biura oraz wszelkie instalacje chłodnicze i klimatyzacyjne. |
| Charakterystyka | Pełne urządzenia elektryczne i elektroniczne zawierające szczelne układy chłodnicze z czynnikiem chłodniczym. Mogą zawierać także oleje sprężarkowe nasycone freonami, a w starszych urządzeniach – pianki izolacyjne z substancjami szkodliwymi. |
| Parametry fizyko-chemiczne | Freony są gazami lub cieczami o niskiej temperaturze wrzenia. Charakteryzują się stabilnością chemiczną, niską reaktywnością, lecz wysokim potencjałem niszczenia ozonu (CFC, HCFC) lub wysokim potencjałem tworzenia efektu cieplarnianego (HFC). |
| Zagrożenia | emisja gazów niszczących warstwę ozonową lub podnoszących efekt cieplarniany, ryzyko odmrożeń przy gwałtownym uwolnieniu czynnika, możliwość nagromadzenia gazu w przestrzeniach zamkniętych, obecność innych niebezpiecznych części (m.in. oleje sprężarkowe). |
| Wpływ na zdrowie ludzkie | Wysokie stężenia freonów w zamkniętym pomieszczeniu mogą wypierać tlen, wywołując zawroty głowy, senność i trudności z oddychaniem. Kontakt ciekłego czynnika ze skórą może prowadzić do odmrożeń. |
| Zasady przechowywania | magazynować w pozycji stabilnej, bez uszkadzania instalacji chłodniczej, przechowywać pod zadaszeniem, z zabezpieczeniem przed opadami i wilgocią, nie dopuszczać do rozszczelnienia układu, wyłączyć urządzenie z sieci przed składowaniem. |
| Metody transportu (klasa ADR) | Urządzenia jako całość nie podlegają ADR, lecz ich zawartość – czynniki chłodnicze – mogą być klasyfikowane jako gazy pod ciśnieniem. Transport wymaga stabilizacji ładunku i ochrony przed uszkodzeniem układu chłodniczego. |
| Proces zagospodarowania | demontaż w instalacjach do przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, odzysk i oczyszczenie czynnika chłodniczego lub jego unieszkodliwienie, oddzielenie olejów sprężarkowych i ich dalsze przetwarzanie, recykling metali, tworzyw sztucznych i pianek izolacyjnych. |
| Uwagi specjalne | Urządzeń nie wolno demontować ani rozszczelniać poza wyspecjalizowaną instalacją. Dotyczy to szczególnie starszych urządzeń zawierających CFC i HCFC, których emisja jest szczególnie szkodliwa środowiskowo. |
| Zawartość składników z załącznika nr 4 | CFC, HCFC, HFC, oleje sprężarkowe zawierające substancje niebezpieczne, a w starszych modelach także pianki izolacyjne ze związkami o wysokiej szkodliwości środowiskowej. |
| Zagrożenia H | Najczęściej: H280, H319, H336, H420 (w zależności od czynnika chłodniczego). |
| Środki ostrożności P | chronić przed uszkodzeniem układu chłodniczego, magazynować w miejscu dobrze wentylowanym, unikać źródeł ognia i wysokiej temperatury, stosować rękawice ochronne przy manipulacji urządzeniem. |
| Informacja dodatkowa | Freony są silnie regulowane prawnie – obowiązuje zakaz ich emisji i konieczność przekazania urządzeń do instalacji posiadających certyfikaty F-gazowe. |
Opracowanie redakcyjne.
