16 09 02* – Chromiany (np. chromian potasowy, dwuchromian sodowy lub potasowy)
Odpady zawierające silnie utleniające i toksyczne chromiany oraz dwuchromiany w formie stałej lub roztworów wodnych.
| Kod odpadu (EWC) | 16 09 02* |
| Grupa odpadu | 16 – Odpady nieujęte w innych grupach |
| Podgrupa odpadu | 16 09 – Substancje utleniające |
| Definicja odpadu | Odpady zawierające chromiany i dwuchromiany metali alkalicznych oraz inne związki chromu na VI stopniu utlenienia, wykazujące silne właściwości utleniające, toksyczne i rakotwórcze. |
| Przykłady | chromian potasowy (K₂CrO₄) – pozostałości z procesów galwanicznych, dwuchromian sodowy (Na₂Cr₂O₇) i potasowy (K₂Cr₂O₇), zużyte roztwory trawiące i utleniające na bazie chromianów, osady z oczyszczania ścieków zawierające chrom(VI), zużyte kąpiele do pasywacji i anodowania aluminium, laboratoryjne odpady z analiz chemicznych. |
| Charakterystyka | Chromiany i dwuchromiany są silnymi utleniaczami o wysokiej toksyczności. Związki chromu(VI) są dobrze rozpuszczalne w wodzie, mają intensywną barwę (żółtą lub pomarańczową) i łatwo reagują z substancjami organicznymi oraz redukującymi. Wykazują działanie korozyjne i rakotwórcze. |
| Parametry fizyko-chemiczne | stan skupienia: ciała stałe lub roztwory wodne, barwa: żółta (chromiany) lub pomarańczowo-czerwona (dwuchromiany), silne właściwości utleniające, wysoka rozpuszczalność w wodzie, pH roztworów często silnie kwaśne lub zasadowe (w zależności od procesu), wykazują trwałość w środowisku wodnym, dopóki nie zostaną zredukowane do Cr(III). |
| Zagrożenia | silne działanie utleniające – mogą wywoływać gwałtowne reakcje z materiałami organicznymi, toksyczne i rakotwórcze – chrom(VI) jest potwierdzonym kancerogenem, żrące dla skóry, błon śluzowych i oczu, reakcje egzotermiczne w kontakcie z reduktorami, zagrożenie skażeniem gleby i wód, trwałość w środowisku do momentu redukcji. |
| Wpływ na zdrowie | kontakt: silne oparzenia chemiczne, uczulenie kontaktowe, zmiany skórne trudne do gojenia, wziewnie: uszkodzenia układu oddechowego, ryzyko nowotworów płuc, spożycie: uszkodzenia nerek, wątroby, przewodu pokarmowego, długotrwała ekspozycja: silny efekt rakotwórczy (chrom VI – grupa 1 IARC). |
| Zasady przechowywania | przechowywać w oryginalnych, szczelnych pojemnikach odpornych na korozję, unikać kontaktu z materiałami palnymi i redukującymi, zapewnić suchy, chłodny i dobrze wentylowany magazyn, stosować pojemniki z atestem UN, obowiązek ewidencji BDO i wyraźnego oznakowania (w tym piktogramy GHS). |
| Metody transportu | transport zgodny z ADR – klasa 5.1 (substancje utleniające), zakaz wspólnego przewozu z materiałami palnymi i redukującymi, stosować szczelne pojemniki UN, zabezpieczenie przed pyleniem, pełna dokumentacja KPO. |
| Odzysk i unieszkodliwianie | D9 – redukcja chemiczna Cr(VI) do Cr(III) (np. siarczynami, metabisulfitem), D8 – neutralizacja roztworów po redukcji, D10 – spalanie odpadów zawierających organiczne chromiany, D5 – składowanie stabilizowanych osadów Cr(III), odzysk metali z osadów możliwy w nielicznych procesach hydrometalurgicznych. |
| Uwagi technologiczne | konieczna redukcja Cr(VI) do formy trójwartościowej przed dalszym przetwarzaniem, monitorowanie pH kluczowe dla efektywności redukcji, zakaz mieszania z substancjami organicznymi, gdyż może dojść do gwałtownej reakcji, osady chromowe często wymagają stabilizacji cementowej lub fosforanowej. |
Opracowanie redakcyjne.
