16 09 01* – Nadmanganiany (np. nadmanganian potasowy)
Odpady zawierające silnie utleniające nadmanganiany, głównie nadmanganian potasowy, stosowane w procesach chemicznych, dezynfekcji i uzdatnianiu wody.
| Kod odpadu (EWC) | 16 09 01* |
| Grupa odpadu | 16 – Odpady nieujęte w innych grupach |
| Podgrupa odpadu | 16 09 – Substancje utleniające |
| Definicja odpadu | Odpady zawierające nadmanganiany metali alkalicznych lub inne formy manganianów o silnych właściwościach utleniających i zdolności do gwałtownych reakcji z substancjami organicznymi oraz redukującymi. |
| Przykłady | nadmanganian potasowy (KMnO₄) – pozostałości z uzdatniania wody, zużyte roztwory dezynfekujące lub utleniające, pozostałości laboratoryjne z analiz chemicznych, zanieczyszczone sorbenty po usuwaniu związków organicznych, osady manganowe powstałe po neutralizacji KMnO₄. |
| Charakterystyka | Nadmanganiany są silnymi utleniaczami o intensywnej barwie fioletowo-purpurowej. Łatwo reagują z substancjami organicznymi i reduktorami, tworząc brunatne tlenki manganu. Mogą powodować przegrzewanie i zapłon materiałów palnych. Często stosowane w procesach oczyszczania, dezynfekcji i neutralizacji odorów. |
| Parametry fizyko-chemiczne | stan skupienia: ciało stałe lub roztwory wodne, barwa: intensywnie fioletowa (KMnO₄), silne właściwości utleniające (klasa ADR 5.1), rozpuszczalność: wysoka, roztwory stabilne w chłodnym środowisku, reaktywność: tworzenie MnO₂ w kontakcie z materią organiczną, pH: zwykle obojętne do lekko zasadowego. |
| Zagrożenia | ryzyko gwałtownych reakcji z substancjami redukującymi i organicznymi, możliwość samozagrzewania materiałów absorbujących, działanie drażniące na skórę, oczy i drogi oddechowe, toksyczność przy połknięciu, ryzyko skażenia manganem i związkami utlenionymi. |
| Wpływ na zdrowie | kontakt: oparzenia chemiczne, przebarwienia skóry (brunatne), wziewnie: podrażnienie błon śluzowych, kaszel, ryzyko obrzęku, spożycie: uszkodzenia przewodu pokarmowego, ogólna toksyczność, długotrwała ekspozycja na mangan: zaburzenia neurologiczne. |
| Zasady przechowywania | składować w szczelnych pojemnikach z tworzywa lub stali nierdzewnej, unikać kontaktu z substancjami palnymi, redukującymi i kwasami, zapewnić suchy, chłodny magazyn o dobrej wentylacji, kontrola wilgotności – uwodnienie zwiększa reaktywność, wyraźne oznakowanie: utleniacz + odpad niebezpieczny. |
| Metody transportu | transport zgodnie z ADR, klasa 5.1 – substancje utleniające, stosować pojemniki UN odporne na korozję i zawilgocenie, ochrona przed nasłonecznieniem i materiałami palnymi, komplet dokumentów KPO. |
| Odzysk i unieszkodliwianie | D9 – redukcja chemiczna (np. siarczynami, tiosiarczanem), D8 – neutralizacja powstałych osadów, D10 – spalanie w instalacjach do odpadów niebezpiecznych (jeżeli zawierają organikę), D5 – składowanie ustabilizowanych frakcji MnO₂. |
| Uwagi technologiczne | przed unieszkodliwianiem konieczne jest przeprowadzenie redukcji do Mn(IV) lub Mn(II), reakcje redukcji mogą być egzotermiczne – wymagana kontrola temperatury, osady manganowe mogą wymagać dodatkowej stabilizacji, nie mieszać z sorbentami organicznymi bez oceny ryzyka zapłonu. |
Opracowanie redakcyjne.