16 08 03 – Zużyte katalizatory zawierające metale przejściowe lub ich związki inne niż wymienione w 16 08 02
Zużyte katalizatory z metalami przejściowymi, sklasyfikowane jako odpady inne niż niebezpieczne.
| Kod odpadu (EWC) | 16 08 03 |
| Grupa odpadu | 16 – Odpady nieujęte w innych grupach |
| Podgrupa odpadu | 16 08 – Katalizatory zużyte |
| Definicja odpadu | Zużyte katalizatory zawierające metale przejściowe lub ich związki (np. nikiel, kobalt, molibden, wanad, platynowce), które nie spełniają kryteriów klasyfikacji jako odpady niebezpieczne określone dla kodu 16 08 02*. |
| Przykłady | katalizatory procesów petrochemicznych z obniżoną aktywnością, bez przekroczeń progów substancji niebezpiecznych, katalizatory wodoroodsiarczania zawierające metale przejściowe związane w stabilnej matrycy, katalizatory na nośnikach tlenkowych (Al₂O₃, SiO₂, zeolity) z niewielką zawartością metali, zużyte katalizatory z procesów chemicznych, w których potwierdzono brak właściwości odpadu niebezpiecznego, katalizatory z instalacji ochrony środowiska (np. oczyszczanie gazów) po analizie potwierdzającej brak przekroczeń kryteriów. |
| Charakterystyka | Porowate materiały mineralne lub węglowe, nasączone lub impregnowane związkami metali przejściowych. Aktywność katalityczna jest znacząco obniżona, ale struktura nośnika pozostaje stabilna. Zawartość metali i innych zanieczyszczeń mieści się poniżej progów klasyfikacji odpadu niebezpiecznego. |
| Parametry fizyko-chemiczne | postać: granulaty, pelety, pierścienie, plastry, czasem proszek, skład: nośnik mineralny (np. Al₂O₃, SiO₂, zeolity) + niska zawartość metali przejściowych, reaktywność: niewielka, katalizator zużyty – aktywność ograniczona, rozpuszczalność w wodzie: zazwyczaj bardzo niska (faza stała, nierozpuszczalna), możliwa obecność śladowych ilości węgla (koksa) oraz produktów procesowych. |
| Zagrożenia | zapylenie podczas przeładunku – ryzyko zapylenia stanowiska pracy, potencjalne lokalne podwyższenie zawartości metali w środowisku przy niewłaściwym składowaniu, właściwości ścierne – możliwość zużycia elementów instalacji transportujących materiał, przy obecności resztek związków organicznych – ryzyko nieprzyjemnych zapachów. |
| Wpływ na zdrowie | Pył mineralny może działać drażniąco na oczy i drogi oddechowe. Długotrwała, intensywna ekspozycja na pyły przemysłowe jest niekorzystna, dlatego zaleca się stosowanie masek przeciwpyłowych, okularów ochronnych oraz odzieży roboczej ograniczającej kontakt z pyłem. |
| Zasady przechowywania | przechowywać w szczelnych kontenerach, silosach lub big-bagach ograniczających pylenie, utrzymywać suche warunki magazynowania (ograniczenie zbrylania i spływu z wodami opadowymi), zapewnić utwardzone, najlepiej szczelne podłoże, oznaczyć kod odpadu i dane wytwórcy, nie mieszać z odpadami zawierającymi substancje niebezpieczne bez wcześniejszej weryfikacji klasyfikacji. |
| Metody transportu | transport w kontenerach zamkniętych lub big-bagach, w przypadku transportu luzem – stosować silosy samochodowe z instalacją odpylania, ograniczyć pylenie podczas załadunku i rozładunku (zadaszone stanowiska, układy ssawne), prowadzić dokumentację KPO w systemie BDO. |
| Odzysk i unieszkodliwianie | R4 – odzysk metali (np. niklu, kobaltu, molibdenu) w procesach hydrometalurgicznych lub pirometalurgicznych, R5 – wykorzystanie nośników mineralnych jako dodatków do materiałów budowlanych po odpowiedniej obróbce, R10 – wykorzystanie w rekultywacji terenów przemysłowych (po ocenie oddziaływania na środowisko), D1 – składowanie na składowiskach odpadów innych niż niebezpieczne, gdy odzysk jest nieopłacalny lub technicznie niemożliwy. |
| Uwagi technologiczne | przed skierowaniem do odzysku konieczna jest analiza zawartości metali i ewentualnych zanieczyszczeń organicznych, zużyte katalizatory mogą stanowić wartościowe źródło metali przejściowych – wskazana współpraca z wyspecjalizowanymi zakładami odzysku, przy zastosowaniach w budownictwie wymagane są badania ługowalności i zgodności z przepisami dot. materiałów stosowanych w drogownictwie i budownictwie przemysłowym, w procesach mechanicznego przygotowania (kruszenie, przesiewanie) niezbędne jest skuteczne odpylanie stanowisk pracy. |
Opracowanie redakcyjne.
