Rozdział 7. Karta Przekazania Odpadów (KPO)

Karta Przekazania Odpadów, czyli KPO, to serce systemu BDO – dokument, który śledzi odpady od miejsca ich powstania aż po odzysk lub unieszkodliwienie. W skrócie: jeśli coś wytworzysz, musisz to w KPO zapisać. Jeśli tego nie zrobisz – prędzej czy później zapisze to inspektor.

1. Czym jest KPO i po co się ją wystawia

KPO to elektroniczny dokument w systemie BDO, który potwierdza przekazanie odpadów pomiędzy podmiotami. Zastąpiła dawne papierowe karty przekazania i dziś jest podstawą ewidencji. To na jej podstawie Marszałek Województwa, WIOŚ i Ministerstwo Klimatu mogą prześledzić, kto wytworzył odpad, gdzie go przekazał i co się z nim dalej stało. Brzmi jak śledztwo kryminalne, ale zamiast policji mamy BDO i kody sześciocyfrowe.

2. Kiedy trzeba wystawić KPO

KPO wystawia się zawsze, gdy odpady są przekazywane:

• innemu przedsiębiorcy (np. odbiorcy, zbierającemu, przetwarzającemu),
• w celu transportu,
• w ramach przekazania pomiędzy magazynami jednej firmy (jeśli mają różne lokalizacje i numery rejestrowe),
• w przypadku odpadów komunalnych przez uprawnionego odbiorcę.

Nie wystawia się KPO jedynie dla odpadów, które nie opuszczają miejsca wytworzenia – dopóki nie wyjadą poza bramę, nie ma przekazania.

3. Struktura Karty Przekazania Odpadów

Każda KPO zawiera kluczowe dane:

• kod i rodzaj odpadu (zgodny z katalogiem odpadów),
• dane przekazującego, transportującego i przyjmującego odpady,
• masę odpadu,
• adres miejsca przekazania i odbioru,
• datę rozpoczęcia transportu i przyjęcia odpadu,
• numer rejestrowy BDO wszystkich stron.

KPO tworzone jest przez przekazującego odpad – czyli wytwórca albo posiadacz, który oddaje odpady kolejnemu podmiotowi. Transportujący potwierdza transport, ale nie zamyka karty. KPO zamyka odbiorca – czyli podmiot, który fizycznie przyjmuje odpady do swojej instalacji lub magazynu.

4. Kto zatwierdza KPO

Karta Przekazania Odpadów przechodzi przez trzy etapy:

1.Utworzenie – przez przekazującego odpady, również jako zaplanowany odbiór z możliwością edycji, widocznej tylko dla przekazującego,

2.Przekazujący może także wygenerować potwierdzenie dla kierowcy,

3.Potwierdzenie transportu – przewoźnik również może wygenerować potwierdzenie dla kierowcy, przed rozpoczęciem przewozu,

4.Przejmujący – potwierdza przyjęcie lub odrzuca KPO do korekty,

5.Ostatni etap – transportujący ponownie potwierdza transport

5. KPO a transport odpadów

Podczas transportu kierowca musi znać numer KPO lub mieć ją dostępną w formie elektronicznej. Nie trzeba już wozić papierów, ale obowiązkowe jest posiadanie dostępu do dokumentu (np. w aplikacji lub wydruku). W przypadku kontroli ITD lub Policji brak KPO to wykroczenie, bo odpady bez potwierdzenia traktowane są jak przewóz nielegalny.

6. Korekty KPO

Jeśli pomyliłeś się w masie odpadu, a transport już wyruszył w drogę przejmujący może odrzucić KPO do korekty, wówczas będziesz mógł skorygować ilość odpadu. Pamiętaj! Nie będziesz mógł skorygować numeru rejestracyjnego i innych danych, a jedynie masę odpadu.

Jeśli błąd zauważysz przed rozpoczęciem transportu jako przekazujący wycofujesz KPO i wystawiasz nową.

7. KPO dla odpadów komunalnych

Od 2022 roku wprowadzono odrębną kartę: KPOK – Karta Przekazania Odpadów Komunalnych. Dotyczy odbioru odpadów od mieszkańców i jednostek organizacyjnych. Wystawia ją odbierający odpady komunalne, a jej dane automatycznie zasilają sprawozdania w systemie. Dzięki temu gmina wie, ile naprawdę odpadów wyjechało z jej terenu – a nie tylko, ile widziała na papierze.

8. Najczęstsze błędy przy wystawianiu KPO

• niezgodność kodu odpadu z ewidencją,
• brak numeru rejestrowego odbiorcy,
• niepotwierdzony transport,
• zbyt duża różnica między masą szacunkową a faktyczną,
• utworzenie KPO po fakcie (czyli „bo zapomnieliśmy w piątek”).

Każdy z tych błędów zostawia cyfrowy ślad w systemie, a w przypadku kontroli WIOŚ przypomina sygnał alarmowy w bazie danych.

9. Dobre praktyki

• Ustal w firmie, kto odpowiada za wystawianie i zatwierdzanie KPO,
• Wprowadzaj dane na bieżąco, nie „hurtowo w piątek po południu”,
• Sprawdzaj, czy odbiorca i przewoźnik są aktywni w rejestrze BDO,
• Archiwizuj potwierdzenia – w razie kontroli przydadzą się bardziej niż poranna kawa.