Sprzątanie świata 2026 SOS dla wody – ponad 5,5 tony odpadów zebranych tylko podczas wydarzeń Fundacji
Ponad 5,5 tony odpadów zebrano podczas wrześniowych wydarzeń przeprowadzonych z udziałem Fundacji Nasza Ziemia w ramach 33. Akcji Sprzątanie świata – Polska. Do tegorocznego finału zarejestrowało się 4097 sztabów z całego kraju. To dopiero pierwsze dane – pełna masa odpadów zebranych przez wszystkie grupy będzie znana po zakończeniu raportowania.
„SOS dla wody” w całej Polsce
Wielki Finał 33. Akcji Sprzątanie świata – Polska odbył się w dniach 18 – 20 września 2026 roku. Tegoroczna edycja przebiegała pod hasłem „SOS dla wody! Niech będzie wolna od śmieci”.
Myśl przewodnia skierowała uwagę przede wszystkim na rzeki, jeziora, stawy, morze i tereny położone w sąsiedztwie akwenów. Sprzątano również lasy, ulice oraz otoczenie szkół i lokalnych instytucji. Odpady pozostawione na lądzie mogą bowiem wraz z wodami opadowymi przedostawać się do rzek, jezior i wód gruntowych.
Do Wielkiego Finału zarejestrowało się 4097 sztabów. Najliczniejszą grupę tradycyjnie stanowiły szkoły i przedszkola. W działania włączyły się również biblioteki, domy kultury, drużyny harcerskie, domy samopomocy, sołectwa, gminy i grupy lokalne.
Ponad 5,5 tony podczas wydarzeń Fundacji
Fundacja Nasza Ziemia podała pierwsze wyniki wrześniowych wydarzeń zorganizowanych bezpośrednio z jej udziałem. Łącznie zebrano podczas nich ponad 5,5 tony odpadów.
Najwięcej znaleziono w zbiorniku Kamionka Piast w Opolu. Nurkowie-wolontariusze wydobyli z wody niemal 2,5 tony odpadów. Kolejne 2 tony zebrano z plaży nad Jeziorkiem Bałki, znanym również jako Bałsztele, w Warszawie.
W dwóch gdyńskich lokalizacjach – Lasku Witomińskim i na Polance Redłowskiej uczestnicy zebrali ponad 650 kilogramów odpadów. Z brzegów Warty w Poznaniu usunięto natomiast ponad 500 kilogramów.
Fundacja zwraca uwagę, że wśród znalezisk nadal pojawiają się opony, odpady budowlane, szklane butelki, ubrania i zabawki. Podczas tegorocznych działań znaleziono też gaśnice i baterie.
Podane 5,5 tony nie stanowi wyniku całej 33. Akcji Sprzątanie świata – Polska. Jest to suma pochodząca z wybranych wydarzeń wrześniowych realizowanych z udziałem Fundacji. Wyniki tysięcy lokalnych sztabów są nadal zbierane.
Ponad 1000 raportów już trafiło do Fundacji
W momencie publikacji pierwszego podsumowania Fundacja otrzymała ponad 1000 raportów od sztabów. Organizatorzy nadal przyjmują sprawozdania, dlatego nie podali jeszcze całkowitej liczby uczestników ani łącznej masy odpadów zebranych w całym kraju.
Akcje można rejestrować i przeprowadzać do końca października 2026 roku. Pełny raport z 33. edycji ma zostać udostępniony na początku 2027 roku.
Dopiero wtedy możliwe będzie porównanie tegorocznych rezultatów z wcześniejszymi edycjami. W latach 2021–2024 uczestnicy Akcji usuwali z polskiej przyrody od 442 do około 500 ton odpadów rocznie. W 2025 roku zebrano ponad 305 ton.
Na ostateczny rezultat wpływa jednak nie tylko stan sprzątanych terenów. Znaczenie mają również liczba zaraportowanych działań, rodzaj wybranych lokalizacji, udział ciężkich odpadów wielkogabarytowych oraz proporcja między akcjami terenowymi i edukacyjnymi.
Sprzątanie połączone z edukacją
Akcja Sprzątanie świata nie ogranicza się do zbierania odpadów. Jednym z jej głównych celów jest kształtowanie zachowań, które mają ograniczać zaśmiecanie środowiska.
Według pierwszych danych niemal 70% raportujących sztabów wykorzystało materiały edukacyjne przygotowane przez Fundację Nasza Ziemia i Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Obejmowały one scenariusze zajęć, karty pracy, gry i materiały filmowe dotyczące znaczenia wody oraz zagrożeń dla ekosystemów wodnych.
W części placówek zajęcia poprzedzały wyjście w teren. W innych, szczególnie w grupach najmłodszych dzieci, stanowiły podstawową formę udziału w Akcji.
Takie podejście rozszerza znaczenie wydarzenia. Zebrana masa pokazuje fizyczny efekt sprzątania, natomiast działania edukacyjne mają ograniczać powstawanie podobnych zanieczyszczeń w przyszłości.
Odpady w wodzie to wyzwanie dla gospodarki odpadami
Tegoroczne wyniki pokazują, że do środowiska wodnego trafiają nie tylko lekkie opakowania czy odpady pozostawione podczas wypoczynku. W jeziorach i na brzegach znajdowane są również opony, elementy budowlane, baterie, urządzenia oraz inne przedmioty, których usunięcie może wymagać specjalistycznego sprzętu.
Wydobycie odpadu z wody lub zebranie go z brzegu jest dopiero pierwszym etapem. Konieczne są następnie jego rozpoznanie, właściwa segregacja, bezpieczny transport i przekazanie do odpowiedniego procesu zagospodarowania.
Nie wszystkie znaleziska powinny być samodzielnie przenoszone przez wolontariuszy. Zamknięte pojemniki z nieznaną zawartością, substancje chemiczne, odpady medyczne, niebezpieczne elementy budowlane czy niewybuchy wymagają pozostawienia na miejscu i zgłoszenia właściwym służbom.
Akcja społeczna musi więc zostać połączona z profesjonalnie zorganizowanym odbiorem zebranych odpadów. Worki i przedmioty pozostawione bez uzgodnionego transportu mogłyby w krótkim czasie ponownie stać się dzikim wysypiskiem.
Pierwsze wyniki 33. Akcji Sprzątanie świata – Polska potwierdzają dużą skalę społecznego zaangażowania. Do finału zgłosiło się 4097 sztabów, a podczas wydarzeń z bezpośrednim udziałem Fundacji Nasza Ziemia zebrano ponad 5,5 tony odpadów.
Nie jest to jeszcze ogólnopolski bilans tegorocznej edycji. Fundacja nadal przyjmuje raporty, a pełne dane dotyczące liczby uczestników, masy zebranych odpadów i skali lokalnych działań mają zostać opublikowane na początku 2027 roku.
Już pierwsze rezultaty pokazują jednak, że odpady w wodach i ich otoczeniu pozostają istotnym problemem. Samo sprzątanie usuwa jego widoczne skutki. Trwała poprawa wymaga również edukacji, zapobiegania zaśmiecaniu i zapewnienia właściwego zagospodarowania odpadów po ich zebraniu.
Źródła
Organizator Akcji: Fundacja Nasza Ziemia, „Wielki Finał 33. Akcji za nami! Jak wybrzmiał we wrześniu sygnał ratunkowy dla wody? Pierwsze dane”: https://naszaziemia.pl/blog/2026/09/24/wielki-final-33-akcji-za-nami-jak-wybrzmial-we-wrzesniu-sygnal-ratunkowy-dla-wody-pierwsze-dane/
Oficjalna strona Akcji Sprzątanie świata – Polska: https://sprzatanieswiata.pl/
