Rozszerzona odpowiedzialność producenta (EPR) według PPWR

Rozszerzona odpowiedzialność producenta (EPR) stanowi jeden z podstawowych elementów systemu gospodarowania opakowaniami w Unii Europejskiej. Rozporządzenie PPWR nie wprowadza samej zasady EPR, ponieważ funkcjonuje ona już od wielu lat, jednak znacząco rozszerza zakres obowiązków przedsiębiorców oraz ujednolica zasady działania systemów w państwach członkowskich.

Dla przedsiębiorców działających w Polsce oznacza to dalsze funkcjonowanie systemu opartego na sprawozdawczości i opłatach środowiskowych, ale przy znacznie bardziej szczegółowych wymaganiach dotyczących opakowań.

Na czym polega rozszerzona odpowiedzialność producenta

Rozszerzona odpowiedzialność producenta oznacza obowiązek finansowania zbiórki, transportu oraz przetwarzania odpadów opakowaniowych przez podmioty wprowadzające opakowania na rynek.

Podmiot wprowadzający opakowania odpowiada za cały cykl życia opakowania, od momentu wprowadzenia na rynek do etapu zagospodarowania odpadu.

Obowiązek ten dotyczy między innymi:

• producentów produktów pakowanych,
• importerów,
• dystrybutorów,
• sprzedawców internetowych.

EPR jest podstawowym mechanizmem finansowania systemów zbiórki i recyklingu odpadów opakowaniowych w Unii Europejskiej.

Zmiany wprowadzane przez PPWR

PPWR wprowadza bardziej szczegółowe wymagania dotyczące funkcjonowania systemów rozszerzonej odpowiedzialności producenta.

Najważniejsze zmiany obejmują:

• większą przejrzystość systemów EPR,
• ujednolicenie zasad działania w państwach UE,
• dokładniejsze raportowanie opakowań,
• powiązanie opłat z właściwościami opakowań.

W szczególności opłaty ponoszone przez przedsiębiorców będą w większym stopniu zależały od tego, czy opakowania nadają się do recyklingu oraz czy zawierają materiały z recyklingu.

Ekologiczna modulacja opłat

Jedną z najważniejszych zmian będzie powiązanie wysokości opłat z właściwościami środowiskowymi opakowań.

Opakowania łatwe do recyklingu będą objęte niższymi opłatami, natomiast opakowania trudne do przetworzenia będą objęte wyższymi kosztami.

System ten ma zachęcać przedsiębiorców do stosowania opakowań łatwiejszych do przetwarzania oraz zawierających materiały wtórne.

Regulacje krajowe w Polsce

W Polsce system rozszerzonej odpowiedzialności producenta funkcjonuje obecnie przede wszystkim na podstawie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

Podstawowe elementy systemu obejmują:

• rejestrację w systemie BDO,
• sprawozdawczość opakowaniową,
• osiąganie poziomów recyklingu,
• opłatę produktową,
• współpracę z organizacjami odzysku.

PPWR nie likwiduje systemu krajowego, lecz wprowadza nowe wymagania, które będą musiały zostać uwzględnione w przepisach krajowych.

Znaczenie systemu BDO

System BDO pozostanie podstawowym narzędziem realizacji obowiązków przedsiębiorców w Polsce.

Przedsiębiorcy wprowadzający opakowania będą nadal zobowiązani do:

• prowadzenia ewidencji opakowań,
• składania sprawozdań rocznych,
• rozliczania poziomów recyklingu.

PPWR może w przyszłości doprowadzić do rozszerzenia zakresu danych zbieranych w systemie BDO.

Konsekwencje dla przedsiębiorców

Zmiany w systemie EPR będą miały bezpośredni wpływ na koszty prowadzenia działalności gospodarczej.

Najważniejsze konsekwencje obejmują:

• wzrost opłat środowiskowych,
• bardziej szczegółową sprawozdawczość,
• konieczność dokładnej klasyfikacji opakowań,
• większą odpowiedzialność przedsiębiorców.

W wielu przedsiębiorstwach konieczne będzie wprowadzenie nowych procedur zarządzania opakowaniami.

Co przedsiębiorca powinien zrobić

Przedsiębiorcy powinni przygotować się do zmian w systemie EPR z odpowiednim wyprzedzeniem.

Najważniejsze działania obejmują:

• weryfikację danych opakowaniowych,
• kontrolę mas opakowań,
• analizę materiałów opakowaniowych,
• współpracę z organizacją odzysku.

W wielu firmach konieczne będzie zwiększenie dokładności ewidencji opakowań.

Ryzyka niezgodności

Nieprawidłowa realizacja obowiązków EPR może prowadzić do poważnych konsekwencji administracyjnych.

Najważniejsze ryzyka obejmują:

• kary administracyjne,
• obowiązek zapłaty opłaty produktowej,
• problemy podczas kontroli,
• odpowiedzialność finansową za brak recyklingu.

System rozszerzonej odpowiedzialności producenta pozostanie jednym z najważniejszych obowiązków środowiskowych przedsiębiorstw działających na rynku UE. Opracowanie redakcyjne.