11 02 02* Szlamy z hydrometalurgii cynku (w tym jarozyt i getyt)
Charakterystyka, zagrożenia oraz zasady postępowania z odpadami i szlamami z hydrometalurgii cynku (w tym jarozyt i getyt) – odpady zawierające substancje niebezpieczne.
| Kod odpadu (EWC) | 11 02 02* |
|---|---|
| Grupa odpadu | 11 – Odpady z chemicznej obróbki i powlekania powierzchni metali oraz innych materiałów i z procesów hydrometalurgii metali nieżelaznych |
| Podgrupa odpadu | 11 02 – Odpady i szlamy z hydrometalurgii metali nieżelaznych |
| Definicja odpadu | Szlamy i osady powstające w procesach hydrometalurgii cynku, w szczególności jarozyt i getyt; zawierają substancje niebezpieczne, w tym związki metali ciężkich (np. ołów, kadm), siarczany/żelaziany oraz pozostałości reagentów procesowych (kwasy/zasady), mogące nadawać właściwości toksyczne, żrące lub ekotoksyczne. |
| Przykłady | • szlam jarozytowy z neutralizacji/oczyszczania roztworów siarczanowych cynku • szlam getytowy (tlenkowo‑żelazowy) z usuwania żelaza z roztworów procesowych • osady z filtracji i zagęszczania po wytrącaniu zanieczyszczeń metali ciężkich |
| Charakterystyka | Odpady stałe lub półstałe (wilgotne szlamy), najczęściej drobnoziarniste; mogą wykazywać odczyn kwaśny lub zasadowy; zawartość rozpuszczalnych soli/metali oraz siarczanów; potencjalnie reaktywne chemicznie. |
| Parametry fizyko-chemiczne | • stan: półstały/stały (szlamy, osady) • skład: jarozyt/getyt (związki żelaza), związki cynku i innych metali ciężkich, siarczany; możliwe pozostałości kwasów/zasad • właściwości: toksyczne, żrące/irytujące, ekotoksyczne; możliwa rozpuszczalność składników w wodzie • obecność substancji niebezpiecznych (gwiazdka *) |
| Zagrożenia | • ryzyko skażenia wód i gleby w wyniku wymywania metali ciężkich i siarczanów • toksyczne oddziaływanie na organizmy wodne • ryzyko chemiczne (żrące/iritujące) przy kontakcie bezpośrednim i podczas generowania aerozolu/pyłu |
| Wpływ na zdrowie | • podrażnienia skóry, oczu i dróg oddechowych • możliwość działania toksycznego przy wdychaniu pyłów/aerozolu lub kontakcie ze skórą • długotrwałe narażenie: kumulacja metali ciężkich i efekty ogólnoustrojowe |
| Zasady przechowywania | • magazynować w szczelnych, chemoodpornych pojemnikach/zbiornikach z retencją wycieków • podłoże nieprzepuszczalne, zadaszone miejsce składowania; zapobiegać wymywaniu i pyleniu • wyraźne oznakowanie jako odpad niebezpieczny; kontrola pH i odcieków |
| Metody transportu | • transport w certyfikowanych, szczelnych opakowaniach/IBC/beczkach lub kontenerach wyłożonych/linerowanych • stosować wymagania ADR odpowiednie dla właściwości niebezpiecznych (klasy żrące/ekotoksyczne – zgodnie z kartą odpadu) • zabezpieczenie przed wyciekiem, rozsypaniem i zwilgoceniem; właściwe oznakowanie i dokumentacja |
| Odzysk i unieszkodliwianie | • odzysk metali (np. cynku, ołowiu) metodami hydrometalurgicznymi lub pirometalurgicznymi w instalacjach specjalistycznych • neutralizacja i stabilizacja/solidyfikacja (np. cementacja, szkło‑geopolimery) w celu ograniczenia wymywalności • unieszkodliwianie na składowisku odpadów niebezpiecznych po spełnieniu kryteriów przyjęcia |
| Uwagi technologiczne | Wymagane procedury BHP i środki ochrony indywidualnej (ochrona oczu/twarzy, rękawice chemoodporne, ochrona dróg oddechowych przy pyleniu); monitoring pH i metali w odciekach; preferować procesy odzysku i minimalizację ilości generowanych szlamów. |
Opracowanie redakcyjne.
