ISO 14090:2019 – adaptacja do zmiany klimatu: zasady i wytyczne
ISO 14090:2019 przenosi ciężar z liczenia emisji na odporność organizacji. Norma pokazuje, jak systemowo przygotować się na skutki zmiany klimatu – od identyfikacji ryzyk, przez ocenę podatności, po planowanie i wdrażanie działań adaptacyjnych.
| Pozycja | Opis |
|---|---|
| Nazwa i zakres | ISO 14090:2019 „Adaptation to climate change – Principles, requirements and guidelines” określa zasady, wymagania i wytyczne dotyczące planowania i wdrażania adaptacji do zmiany klimatu w organizacjach. Norma ma charakter wytyczny i nie podlega certyfikacji. |
| Po co jest ta norma | Celem ISO 14090 jest: zwiększenie odporności organizacji na skutki zmiany klimatu, systemowe podejście do ryzyk klimatycznych, integracja adaptacji z zarządzaniem organizacją, wsparcie decyzji strategicznych i inwestycyjnych. |
| Czym jest adaptacja do zmiany klimatu | Adaptacja oznacza: dostosowanie się do aktualnych i przyszłych skutków klimatu, ograniczanie podatności na zagrożenia klimatyczne, wykorzystywanie potencjalnych szans wynikających ze zmian. |
| Zakres zagrożeń klimatycznych | Norma odnosi się m.in. do: fal upałów i susz, intensywnych opadów i powodzi, silnych wiatrów i zjawisk ekstremalnych, zmian długoterminowych wpływających na działalność. |
| Proces adaptacji klimatycznej | ISO 14090 opisuje proces obejmujący: analizę kontekstu organizacji, identyfikację zagrożeń klimatycznych, ocenę podatności i ryzyk, określenie priorytetów adaptacyjnych, wdrażanie i monitorowanie działań. |
| Ocena ryzyka klimatycznego | Norma zaleca ocenę: prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożeń, skali potencjalnych skutków, wrażliwości organizacji i jej zasobów, zdolności adaptacyjnych. |
| Działania adaptacyjne | ISO 14090 obejmuje działania: techniczne (infrastruktura, technologie), organizacyjne (procedury, zarządzanie), operacyjne (ciągłość działania), strategiczne (planowanie długoterminowe). |
| Monitorowanie i przegląd | Norma wymaga: monitorowania skuteczności działań adaptacyjnych, aktualizacji ocen ryzyk, dostosowywania działań do nowych danych klimatycznych. |
| Relacja do działań redukcyjnych | ISO 14090 wyraźnie rozróżnia: adaptację do skutków zmiany klimatu, łagodzenie zmiany klimatu (redukcję emisji). Oba podejścia są komplementarne, ale nie tożsame. |
| Powiązanie z ISO 14001 | Norma wspiera ISO 14001 poprzez: uwzględnianie ryzyk klimatycznych w EMS, zarządzanie ciągłością działania, lepszą ocenę kontekstu organizacji. |
| Znaczenie dla ESG i CSRD | ISO 14090 ma istotne znaczenie dla: analizy ryzyk klimatycznych, raportowania odporności organizacji, ujawnień klimatycznych wymaganych przez CSRD. |
| Zastosowania praktyczne | strategie adaptacyjne organizacji, ocena odporności infrastruktury, planowanie inwestycji i ciągłości działania, zarządzanie ryzykiem klimatycznym. |
| Najczęstsze błędy | Norma ostrzega przed: traktowaniem adaptacji jako jednorazowego projektu, pomijaniem lokalnych uwarunkowań klimatycznych, brakiem integracji z zarządzaniem organizacją, skupianiem się wyłącznie na emisjach. |
| Komu szczególnie się przydaje | organizacjom narażonym na ryzyka klimatyczne, samorządom i instytucjom publicznym, zespołom ESG i zarządzania ryzykiem, zarządom planującym długoterminową odporność. |
Opracowanie redakcyjne.
