ISO 14006:2020 – ekoprojektowanie w systemie zarządzania środowiskowego
ISO 14006:2020 pokazuje, jak włączyć ekoprojektowanie do systemu zarządzania środowiskowego. Norma pomaga przełożyć ogólne cele środowiskowe na konkretne decyzje projektowe dotyczące wyrobów, usług i procesów – zanim powstaną koszty i odpady.
| Pozycja | Opis |
|---|---|
| Nazwa i zakres | ISO 14006:2020 „Environmental management systems – Guidelines for incorporating ecodesign” zawiera wytyczne dotyczące włączania ekoprojektowania do EMS. Polska wersja: PN-EN ISO 14006:2020-08. Norma ma charakter wytyczny i nie podlega certyfikacji. |
| Po co jest ta norma | Jej celem jest pomoc organizacjom w systematycznym uwzględnianiu aspektów środowiskowych na etapie projektowania i rozwoju wyrobów, usług oraz procesów. ISO 14006 przesuwa punkt ciężkości z „reakcji” na „zapobieganie”. |
| Czym jest ekoprojektowanie według normy | Ekoprojektowanie to podejście polegające na integrowaniu aspektów środowiskowych w procesie projektowania i rozwoju, przy zachowaniu wymaganej funkcjonalności, jakości, bezpieczeństwa i opłacalności ekonomicznej. |
| Powiązanie z ISO 14001 | ISO 14006 rozszerza ISO 14001 w obszarze planowania i działań operacyjnych, dostarczając wskazówek, jak: identyfikować aspekty środowiskowe produktów i usług, uwzględniać je w projektowaniu i zmianach projektowych, łączyć cele projektowe z celami środowiskowymi organizacji, monitorować efekty decyzji projektowych. |
| Zakres cyklu życia | Norma zaleca analizę wyrobów i usług w całym cyklu życia, w tym: pozyskanie surowców i materiałów, produkcję i montaż, transport i dystrybucję, użytkowanie i serwis, koniec życia: naprawa, ponowne użycie, recykling, unieszkodliwianie. |
| Typowe obszary decyzji projektowych | ISO 14006 wskazuje m.in. na: dobór materiałów (ilość, rodzaj, zawartość surowców wtórnych), energochłonność produktu w fazie użytkowania, trwałość, możliwość naprawy i modernizacji, łatwość demontażu i recyklingu, ograniczenie substancji problemowych. |
| Rola zespołów projektowych | Norma podkreśla znaczenie współpracy między działami: projektowym, produkcją, zakupami, jakością i środowiskiem. Ekoprojektowanie nie jest zadaniem jednego specjalisty, lecz elementem procesu decyzyjnego. |
| Narzędzia i metody | ISO 14006 nie narzuca konkretnych narzędzi, ale wskazuje przykłady: proste oceny cyklu życia lub ich elementy, listy kontrolne aspektów środowiskowych, porównania wariantów projektowych, kryteria środowiskowe w specyfikacjach technicznych. |
| Monitorowanie i doskonalenie | Norma zaleca monitorowanie efektów ekoprojektowania poprzez wskaźniki (np. masa materiałów, zużycie energii, trwałość) oraz wykorzystywanie wyników do doskonalenia kolejnych projektów i decyzji rozwojowych. |
| Komu szczególnie się przydaje | organizacjom projektującym wyroby lub usługi, firmom wprowadzającym nowe produkty na rynek, producentom przygotowującym się do wymagań środowiskowych klientów, organizacjom łączącym EMS z innowacjami i rozwojem. |
| Najczęstsze błędy, przed którymi ostrzega norma | traktowanie ekoprojektowania jako dodatku „po fakcie”, brak jasnych kryteriów środowiskowych w projektach, koncentracja na jednym aspekcie kosztem całości cyklu życia, brak dokumentowania decyzji projektowych, oddzielenie projektowania od celów środowiskowych EMS. |
Opracowanie redakcyjne.
