Strefa czystego transportu a emisje pozaspalinowe
Wraz z ograniczaniem emisji spalin coraz większą rolę w zanieczyszczeniu powietrza w miastach odgrywają emisje pozaspalinowe, które nie są bezpośrednio eliminowane przez strefy czystego transportu.
Emisje pozaspalinowe obejmują przede wszystkim cząstki powstające w wyniku zużycia hamulców, opon oraz nawierzchni dróg. W warunkach miejskich są one istotnym źródłem pyłów zawieszonych, szczególnie tam, gdzie ruch samochodowy jest intensywny i częsty.
Strefy czystego transportu koncentrują się głównie na ograniczaniu wjazdu pojazdów o wysokich emisjach spalinowych. W efekcie zmniejszają one emisje tlenków azotu i cząstek pochodzących z procesu spalania, ale nie eliminują pyłu generowanego przez sam fakt poruszania się pojazdów.
Co istotne, emisje pozaspalinowe nie zawsze maleją wraz z wymianą floty na nowszą. Pojazdy cięższe, w tym samochody z napędem elektrycznym, mogą generować większe zużycie opon i nawierzchni, co częściowo kompensuje korzyści wynikające z braku emisji spalin.
W praktyce oznacza to, że nawet w miastach o wysokim udziale nowoczesnych pojazdów problem pyłów zawieszonych może utrzymywać się na podwyższonym poziomie. SCT poprawia jakość powietrza, ale nie rozwiązuje wszystkich źródeł zanieczyszczeń komunikacyjnych.
Z tego powodu coraz częściej podkreśla się konieczność uzupełniania stref czystego transportu o inne działania. Należą do nich ograniczanie natężenia ruchu, promowanie transportu zbiorowego, uspokajanie ruchu oraz zmiany w organizacji przestrzeni miejskiej.
Emisje pozaspalinowe pokazują również granice podejścia opartego wyłącznie na kryteriach technicznych pojazdów. Ostateczny wpływ transportu na jakość powietrza zależy nie tylko od rodzaju napędu, lecz także od liczby przejazdów, stylu jazdy i sposobu użytkowania infrastruktury.
Strefa czystego transportu pozostaje ważnym narzędziem ochrony powietrza, ale jej skuteczność wzrasta dopiero wtedy, gdy jest elementem szerszej strategii ograniczania ruchu samochodowego i poprawy warunków mobilności w mieście.
Opracowanie redakcyjne.
