Zasady metodyczne PKWiU 2025 – zasada przypisania produktu do działalności
Jednym z kluczowych założeń konstrukcji PKWiU 2025 jest powiązanie klasyfikacji produktów z klasyfikacją działalności gospodarczej. Rozdział ten wyjaśnia podstawową zasadę przypisania produktu do działalności oraz wskazuje wyjątki od tej reguły.
Podstawowa zasada klasyfikowania produktów
Podstawowym założeniem budowy PKWiU 2025 jest klasyfikowanie wyrobów i usług przede wszystkim w zależności od rodzaju działalności, w wyniku której powstają.
Oznacza to, że każdy produkt – niezależnie od tego, czy jest wyrobem, czy usługą – powinien zostać przypisany do jednego, określonego rodzaju działalności gospodarczej ujętego w Polskiej Klasyfikacji Działalności PKD 2025.
Znaczenie powiązania PKWiU z PKD 2025
Powiązanie PKWiU 2025 z PKD 2025 zapewnia spójność pomiędzy klasyfikacją działalności podmiotów gospodarczych a klasyfikacją efektów tej działalności, czyli produktów.
Zasada ta stanowi fundament konstrukcji pierwszych czterech poziomów PKWiU, tj. sekcji, działów, grup i klas, których symbole oraz nazwy odpowiadają symbolom i nazwom przyjętym w PKD 2025.
Jednoznaczność przypisania produktu
Każdy produkt może być przypisany wyłącznie do jednego rodzaju działalności. Niedopuszczalne jest klasyfikowanie tego samego wyrobu lub usługi w kilku działach PKWiU jednocześnie.
W praktyce oznacza to konieczność ustalenia, która działalność jest decydująca dla powstania danego produktu, nawet jeśli w procesie jego wytwarzania lub świadczenia uczestniczą różne rodzaje działalności pomocniczej.
Wyjątki od zasady przypisania produktu do działalności
W PKWiU 2025 przewidziano jednak określone wyjątki od ogólnej zasady przypisywania produktu do działalności.
Dział 03 – produkty rybactwa
Produkty rybactwa zostały wyodrębnione w odrębnym dziale, niezależnie od standardowego powiązania z działalnością produkcyjną. Rozwiązanie to wynika ze specyfiki tej działalności oraz potrzeby jednolitego ujmowania danych statystycznych.
Dział 41 – budynki i roboty budowlane
W przypadku budynków oraz robót budowlanych związanych z ich wznoszeniem przyjęto odrębne zasady klasyfikacji. Produkty te zostały objęte działem 41, co odzwierciedla ich specyficzny charakter oraz sposób ujmowania w statystyce i ewidencjach administracyjnych.
Dział 47 – sprzedaż detaliczna
Sprzedaż detaliczna została objęta odrębnym działem, mimo że nie prowadzi do powstania nowych wyrobów w sensie fizycznym. W tym przypadku produktem klasyfikowanym w PKWiU jest usługa sprzedaży detalicznej.
Dział 72 – badania naukowe i prace rozwojowe
Badania naukowe i prace rozwojowe, w szczególności w dziedzinie nauk interdyscyplinarnych, zostały ujęte jako wyjątek ze względu na swój niematerialny charakter oraz specyfikę rezultatów tych działań.
Znaczenie wyjątków w praktyce klasyfikacyjnej
Wprowadzenie wyjątków od zasady przypisania produktu do działalności pozwala na bardziej precyzyjne i funkcjonalne odwzorowanie rzeczywistych procesów gospodarczych w statystyce publicznej.
Jednocześnie wyjątki te nie naruszają spójności systemu klasyfikacyjnego, gdyż zostały jednoznacznie zdefiniowane i ograniczone do konkretnych działów. Opracowanie redakcyjne.
