EN 18069 – Recyklaty poliamidów (PA6, PA66, PA12)

Norma EN 18069 definiuje wymagania jakościowe dla recyklatów poliamidów – materiałów o wysokiej wytrzymałości, stosowanych w motoryzacji, przemyśle i technice.

Dlaczego recyklaty PA wymagają osobnej normy?

Poliamidy to tworzywa konstrukcyjne o bardzo wysokich wymaganiach. Stosuje się je m.in. w:

• motoryzacji (uchwyty, mocowania, elementy pod maską),
• przemyśle maszynowym,
• narzędziach i komponentach technicznych,
• wyrobach odpornych na ścieranie.

Norma EN 18069 odpowiada na potrzebę ujednolicenia parametrów recyklatów PA, które są bardziej złożone niż recyklaty PP, PS czy ABS.

Najważniejsze właściwości recyklatów PA

Norma podkreśla konieczność badania kluczowych parametrów poliamidów:

• absorpcji wilgoci – PA pochłania wodę, co zmienia jego właściwości,
• wytrzymałości mechanicznej – PA ma wysoki moduł i udarność,
• stabilności termicznej – odporność na wysokie temperatury,
• odporności chemicznej,
• zawartości włókien wzmacniających (np. 30% GF),
• jednorodności polimerowej – obecność PA6 vs PA66 ma duże znaczenie.

Norma określa także metody sprawdzania degradacji i utlenienia, które w poliamidach postępują szybko przy powtórnym przetwarzaniu.

Kluczowe parametry jakości

Zgodnie z EN 18069, recyklat PA musi być oceniony m.in. pod kątem:

• MVR/MFR – wskaźnik płynięcia,
• absorpcji wilgoci (również w stanie równowagi),
• wytrzymałości na rozciąganie,
• stabilności w temperaturze powyżej 200°C,
• temperatury topnienia – różni się między PA6 i PA66,
• zawartości włókna szklanego, jeśli dotyczy.

Metody badań wskazane w normie

EN 18069 wykorzystuje metody badawcze charakterystyczne dla poliamidów:

• FTIR – identyfikacja polimeru i domieszek,
• DSC – analiza krystaliczności i temperatury topnienia,
• TGA – ocena popiołu i włókien,
• badania na sucho i mokro – obowiązkowe dla PA,
• badania udarności,
• testy odporności chemicznej.

Zastosowania recyklatów PA

W zależności od jakości, recyklaty PA mogą być stosowane w:

• elementach technicznych wysokiego obciążenia,
• częściach silnikowych i konstrukcyjnych w motoryzacji,
• przemysłowych komponentach narażonych na tarcie,
• przetwórstwie włókien (PA6, PA66),
• korzystnych cenowo zamiennikach dla virgin PA.

Dlaczego norma EN 18069 jest istotna?

Poliamidy są wrażliwe na wodę i temperaturę, a ich właściwości mocno zależą od pochodzenia surowca. EN 18069:

• pozwala ujednolicić ocenę recyklatów PA,
• ułatwia dobór materiału dla zastosowań technicznych,
• zwiększa bezpieczeństwo procesowe w motoryzacji i przemyśle.

To pierwszy tak szeroki standard dotyczący recyklatu PA na rynku europejskim. Opracowanie redakcyjne.