Jak stosować normy 1534x w praktyce recyklingowej?
Jak przełożyć papierowe normy na realną kontrolę jakości w recyklingu tworzyw sztucznych? Oto praktyczny przewodnik.
Normy 1534x jako podstawa wymagań przetargowych
Coraz częściej recyklerzy i sortownie wpisują wymagania norm PN-EN 1534x:2025 w SIWZ-ach, umowach handlowych i specyfikacjach odbioru. To wygodne — zamiast prowadzić długie dyskusje o „jakości surowca”, wystarczy powołać się na konkretny punkt normy. Dzięki temu:
- wiadomo, jakie parametry jakościowe musi spełnić odpad lub recyklat,
- łatwiej porównać oferty i uniknąć nieporozumień,
- można wprowadzić obiektywne kryteria odbioru i odrzutu.
Dokumentacja jakości – co powinna zawierać?
Normy 15342, 15345 i 15347 sugerują, aby każda dostawa była dokumentowana w sposób umożliwiający jej pełną identyfikację. W praktyce powinno się stosować:
- kartę dostawy z informacją o pochodzeniu materiału,
- raport z badań jakości – zgodny z odpowiednią częścią normy,
- deklarację zgodności producenta lub dostawcy,
- opis składu i zanieczyszczeń, jeśli dotyczy.
Taka dokumentacja pozwala na łatwe prześledzenie jakości surowca oraz ewentualnych problemów w procesie recyklingu.
Weryfikacja dostaw surowca – na co zwrócić uwagę?
Niezależnie od tego, czy odbieramy odpady sortowane (15347), czy recyklaty (15342/15345), warto stosować jednolitą procedurę:
- kontrola wizualna – ocena czystości, kolorystyki i jednorodności,
- pobranie reprezentatywnej próbki – zgodnie z zasadami z 15347-1,
- weryfikacja zawilgocenia – szczególnie ważne dla PET i PA,
- testy identyfikacyjne polimeru – np. analiza IR,
- ocena obecności obcych polimerów – kluczowe dla PP i PS.
Niezgodności jakościowe warto dokumentować fotograficznie oraz w formularzu reklamacyjnym.
Połączenie norm 15347 i 15342/15345
Najważniejsze jest to, że normy 15347 dotyczą odpadów wejściowych, a normy 15342 i 15345 — recyklatów wyjściowych. Utrzymanie jakości na obu etapach jest niezbędne, aby proces recyklingu był stabilny i powtarzalny.
W praktyce oznacza to, że:
- dostawy odpadów oceniane są na podstawie serii 15347,
- gotowy regranulat musi spełniać normy 15342 lub 15345,
- a oba dokumenty muszą się „spotkać” w specyfikacji jakości.
Korzyści z wdrożenia norm 1534x
Stosowanie norm PN-EN 1534x w praktyce daje wymierne korzyści:
- mniej sporów handlowych,
- przewidywalna jakość dostaw,
- większe zaufanie klientów końcowych,
- łatwiejsza certyfikacja produktów z recyklingu.
Mówiąc wprost: normy te pozwalają zamienić „kupowanie kota w worku” na uporządkowany proces oparty na twardych danych. Opracowanie redakcyjne.
