Dyrektywa 2006/118/WE – ochrona wód podziemnych w Unii Europejskiej

Nie widać ich, nie słychać i rzadko o nich mówimy, a jednak to one dostarczają wodę do połowy kranów w Europie. Dyrektywa 2006/118/WE pilnuje, by to, co pod ziemią, pozostało równie czyste jak to, co widzimy na powierzchni.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/118/WE z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawia ramy dla ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem i pogorszeniem ich jakości. Jest jednym z kluczowych elementów wdrażających Ramową Dyrektywę Wodną 2000/60/WE.

1. Cel dyrektywy

Głównym celem jest zapobieganie wprowadzaniu substancji zanieczyszczających do wód podziemnych oraz zapewnienie, że ich stan chemiczny pozostanie dobry. Dyrektywa ma chronić zarówno zasoby wody pitnej, jak i ekosystemy zależne od wód podziemnych.

2. Zakres stosowania

Dyrektywa dotyczy wszystkich wód podziemnych w obrębie terytorium Unii Europejskiej, niezależnie od ich wykorzystania. Obejmuje zarówno obszary naturalne, jak i antropogenicznie przekształcone, np. miejskie strefy ujęć wody.

3. Powiązanie z Ramową Dyrektywą Wodną

Dyrektywa 2006/118/WE jest tzw. „córką” Ramowej Dyrektywy Wodnej. Jej zadaniem jest doprecyzowanie zasad:

• oceny chemicznego stanu wód podziemnych,
• ustalania wartości granicznych dla zanieczyszczeń,
• wykrywania i odwracania trendów wzrostowych zanieczyszczeń.

4. Substancje objęte kontrolą

Dyrektywa nakazuje monitorowanie i kontrolę takich substancji, jak:

• azotany,
• pestycydy,
• metale ciężkie (arsen, kadm, ołów, rtęć),
• substancje syntetyczne i węglowodorowe.

5. Wartości graniczne

Każde państwo członkowskie ustala krajowe wartości graniczne dla zanieczyszczeń, uwzględniając lokalne warunki hydrogeologiczne. Komisja Europejska publikuje wspólne wytyczne dotyczące substancji priorytetowych i metod monitoringu.

6. Zapobieganie zanieczyszczeniom

Dyrektywa wymaga podejmowania działań prewencyjnych, w tym:

• ograniczenia wprowadzania substancji niebezpiecznych do gruntu,
• monitoringu punktowych i rozproszonych źródeł zanieczyszczeń,
• kontroli odpadów, nawozów i pestycydów mogących migrować do warstw wodonośnych.

7. Odwracanie trendów wzrostowych

Państwa członkowskie muszą identyfikować obszary, gdzie występują rosnące stężenia zanieczyszczeń, i podejmować działania naprawcze, aby odwrócić te trendy przed osiągnięciem wartości granicznych.

8. Wdrożenie w Polsce

W Polsce dyrektywę wdrożono m.in. przez:

• ustawę Prawo wodne,
• rozporządzenia w sprawie oceny stanu wód podziemnych,
• monitoring prowadzony przez Państwowy Instytut Geologiczny – PIB.

Regularne raporty przekazywane są do Komisji Europejskiej w ramach systemu WISE (Water Information System for Europe).

9. Znaczenie dla ochrony zasobów wodnych

Dyrektywa 2006/118/WE jest fundamentem unijnej strategii ochrony wody pitnej. Dzięki niej zidentyfikowano setki stref zagrożonych i opracowano system monitoringu, który pozwala reagować zanim zanieczyszczenia osiągną ujęcia wody.

10. Podsumowanie

Ta dyrektywa działa jak niewidzialny strażnik pod naszymi stopami. Dzięki niej europejskie podziemia są nie tylko kopalnią historii, ale i rezerwuarem czystej wody – strzeżonej przez naukę, prawo i zdrowy rozsądek. Opracowanie redakcyjne.