Zakres stosowania i wyłączenia spod rozporządzenia REACH
Nie wszystko, co pachnie jak chemia, podlega REACH – ale prawie wszystko, co ją przypomina, już tak.
Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (REACH) obejmuje praktycznie cały rynek chemikaliów w Unii Europejskiej. Zasada jest prosta: jeśli produkujesz, importujesz lub stosujesz substancję chemiczną – REACH prawdopodobnie cię dotyczy. Ale jak zawsze w prawie unijnym, diabeł tkwi w wyjątkach.
Zakres ogólny
REACH obejmuje wszystkie substancje chemiczne wprowadzane do obrotu lub wytwarzane na terytorium UE w ilościach powyżej 1 tony rocznie. Dotyczy to zarówno substancji jako takich, jak i tych zawartych w mieszaninach (np. farbach, detergentach) oraz w wyrobach (np. meblach, elektronice, tekstyliach).
Kogo dotyczy REACH?
- Producentów – wytwarzających substancje w UE,
- Importerów – sprowadzających substancje spoza UE,
- Dystrybutorów – pośredniczących w obrocie chemikaliami,
- Użytkowników dalszych – stosujących substancje w procesach przemysłowych lub rzemieślniczych (np. warsztaty, lakiernie, drukarnie).
Wyłączenia z zakresu REACH
Niektóre substancje i sektory zostały wyłączone z rozporządzenia całkowicie lub częściowo – ze względu na odrębne przepisy lub szczególny charakter ich stosowania:
1. Całkowite wyłączenia
- substancje promieniotwórcze,
- substancje podlegające przepisom o bezpieczeństwie żywności lub pasz,
- odpady – zgodnie z Dyrektywą 2008/98/WE,
- transport substancji niebezpiecznych (ADR, RID, IMDG, ICAO).
2. Częściowe wyłączenia
- produkty lecznicze (dla ludzi i zwierząt),
- produkty biobójcze i środki ochrony roślin (objęte odrębnymi rozporządzeniami),
- kosmetyki – w zakresie bezpieczeństwa produktu gotowego,
- substancje naturalne niewzbogacone chemicznie (np. minerały, sole, rośliny surowe).
Substancje odzyskane i odpady
Materiały odzyskane z odpadów (np. oleje, metale, tworzywa) mogą być zwolnione z obowiązku rejestracji, jeśli substancja odzyskana jest taka sama jak substancja już zarejestrowana i spełnia wymogi czystości oraz dokumentacji. To jeden z kluczowych mechanizmów wspierających gospodarkę o obiegu zamkniętym.
Dlaczego są wyjątki?
REACH ma charakter horyzontalny – obejmuje niemal wszystkie sektory, ale nie dubluje regulacji szczegółowych. Wyłączenia mają więc na celu uniknięcie nakładania się przepisów i uproszczenie nadzoru. Dzięki temu prawo chemiczne UE jest spójne, a nie powielane w różnych aktach.
Podsumowanie
Zakres REACH jest szeroki jak sama chemia – od farby na ścianie po atrament w drukarce. Ale dzięki jasno określonym wyłączeniom system działa przejrzyście, nie dusi innowacji i pozostaje jednym z najbardziej logicznych narzędzi regulacyjnych w historii unijnego prawa środowiskowego. Opracowanie redakcyjne.
