Powiązania Dyrektywy 94/62/WE z ROP i systemem kaucyjnym
Od opakowania do odpowiedzialności – jak Dyrektywa 94/62/WE łączy się z ROP i kaucją.
Dyrektywa 94/62/WE o opakowaniach i odpadach opakowaniowych stanowi podstawę prawną dla wdrażania mechanizmów takich jak ROP (Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta, ang. Extended Producer Responsibility – EPR) oraz system kaucyjny. Oba rozwiązania mają wspólny cel – ograniczenie ilości odpadów i zwiększenie poziomu recyklingu poprzez zaangażowanie producentów w cały cykl życia opakowania.
ROP – obowiązki producentów
System ROP nakłada na producentów i importerów obowiązek finansowania zbiórki, transportu, recyklingu oraz edukacji ekologicznej związanej z opakowaniami ich produktów. Zgodnie z Dyrektywą 94/62/WE, każdy podmiot wprowadzający opakowania na rynek UE musi:
- pokrywać koszty gospodarowania odpadami pochodzącymi z jego produktów,
- zapewniać odpowiednie poziomy recyklingu i odzysku,
- prowadzić ewidencję i raportowanie w systemie krajowym (np. BDO w Polsce),
- wspierać kampanie informacyjne zwiększające świadomość konsumentów.
System kaucyjny jako uzupełnienie ROP
Dyrektywa dopuszcza wprowadzenie krajowych systemów depozytowych (kaucyjnych) dla wybranych rodzajów opakowań, szczególnie dla butelek PET, puszek i szkła wielokrotnego użytku. System ten jest praktycznym narzędziem do realizacji celów ROP – pozwala producentom odzyskiwać opakowania o wysokiej jakości i w zamkniętym obiegu.
Korzyści z połączenia ROP i kaucji
- zwiększenie efektywności selektywnej zbiórki opakowań,
- zmniejszenie kosztów recyklingu dzięki czystszemu surowcowi,
- redukcja zaśmiecania przestrzeni publicznej,
- wzrost świadomości ekologicznej wśród konsumentów,
- realizacja unijnych celów recyklingu – 55% do 2025 r. i 65% do 2035 r.
Przykład Polski
W Polsce system kaucyjny zostanie uruchomiony od 1 stycznia 2025 r., na mocy nowelizacji ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Będzie obejmował opakowania po napojach w butelkach PET do 3 l, puszkach aluminiowych do 1 l oraz szklanych butelkach wielokrotnego użytku.
Podsumowanie
ROP i system kaucyjny to dwa uzupełniające się filary dyrektywy 94/62/WE. Razem tworzą model, w którym producent odpowiada nie tylko za produkt, ale i jego „drugie życie”. Dzięki temu opakowania stają się elementem gospodarki cyrkularnej, a nie źródłem odpadów. Opracowanie redakcyjne.
