Zabezpieczenie Roszczeń w Gospodarce Odpadami (Art. 48a Ustawy o Odpadach)
Podstawa prawna: Art. 48a Ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
Zakres i Cel Ustanowienia Zabezpieczenia
Obowiązek ustanowienia zabezpieczenia roszczeń dotyczy posiadaczy odpadów ubiegających się o:
- Zezwolenie na zbieranie odpadów.
- Zezwolenie na przetwarzanie odpadów.
- Pozwolenie na wytwarzanie odpadów lub pozwolenie zintegrowane, jeśli uwzględniają one zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów.
Wyłączenie: Obowiązek ten nie dotyczy podmiotów zarządzających składowiskiem odpadów.
Cel Zabezpieczenia
Zabezpieczenie ustanawiane jest w wysokości umożliwiającej pokrycie kosztów wykonania zastępczego decyzji nakazującej:
- Usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego na ich magazynowanie lub składowanie (Art. 26 ust. 2).
- Usunięcie odpadów i negatywnych skutków w środowisku lub szkód w środowisku (Art. 47 ust. 5), w związku z cofnięciem zezwolenia.
Kwota zabezpieczenia musi pokryć te koszty łącznie z kosztami usunięcia odpadów stanowiących pozostałości z akcji gaśniczej.
Obliczanie i Formy Zabezpieczenia
Wysokość Zabezpieczenia
Wysokość zabezpieczenia roszczeń oblicza się jako iloczyn:
(Największa masa odpadów, która może być magazynowana) $\times$ (Stawka zabezpieczenia roszczeń)
- Stawki: Stawki zabezpieczenia roszczeń są zróżnicowane i określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 7 lutego 2019 r. w sprawie wysokości stawek zabezpieczenia roszczeń (Dz. U. z 2019 r. poz. 256).
- Obliczenia masy: W praktyce obliczenie największej masy odpadów jest kłopotliwe i wymaga uwzględnienia m.in. wymiarów instalacji, obiektu budowlanego oraz odliczenia dróg pożarowych. Należy również uwzględnić największe masy wynikające z uzgodnionego operatu przeciwpożarowego.
- Wyzwania: Kwota zabezpieczenia roszczeń bywa wysoka i często przekracza możliwości finansowe posiadaczy odpadów.
Dopuszczalne Formy
Zabezpieczenie roszczeń może mieć jedną z następujących form:
- Depozyt (najczęściej praktykowana forma, ze względu na trudności z uzyskaniem pozostałych).
- Polisa ubezpieczeniowa.
- Gwarancja ubezpieczeniowa.
- Gwarancja bankowa.
Procedura Ustanowienia i Ciągłość
Właściwy organ (np. Marszałek Województwa) określa formę i wysokość zabezpieczenia w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
- Termin: W terminie 2 tygodni od doręczenia ostatecznego postanowienia, posiadacz odpadów jest obowiązany wpłacić depozyt lub złożyć oryginał gwarancji/polisy.
- Miejsce złożenia/wpłaty: Depozyt wpłacany jest na odrębny rachunek bankowy organu wydającego zezwolenie. Gwarancje/polisy składane są do tego organu. W przypadku decyzji wydawanych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ), dokumenty składa się do Wojewody.
- Utrzymanie Ciągłości: Posiadacz odpadów jest zobowiązany utrzymywać ciągłość ustanowionego zabezpieczenia przez cały okres obowiązywania zezwolenia oraz po jego zakończeniu, aż do uzyskania ostatecznej decyzji o zwrocie.
Naruszenie warunków postanowienia w zakresie formy lub kwoty zabezpieczenia jest przesłanką do cofnięcia bez odszkodowania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów.
Wyłączenia z Obowiązku
Obowiązek ustanowienia zabezpieczenia roszczeń nie dotyczy:
- Odpady obojętne.
- Odpady spełniające kryteria dopuszczenia do składowania na składowisku odpadów obojętnych.
- Popioły, żużle i gipsy.
- Wydobyta w trakcie robót budowlanych niezanieczyszczona gleba lub ziemia.
Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
