Magazynowanie i utylizacja odpadów poawaryjnych

Usunięcie skutków awarii nie kończy się na zebraniu skażonego materiału. Każdy użyty sorbent, rękaw czy neutralizator staje się odpadem – często niebezpiecznym. Od tego momentu zaczyna się drugi etap – bezpieczne magazynowanie i utylizacja.

1. Charakterystyka odpadów poawaryjnych

Odpady powstałe w wyniku działań awaryjnych mają zróżnicowany charakter i klasyfikację – zależnie od rodzaju substancji, która została zneutralizowana. Do najczęstszych należą:

• skażone sorbenty i materiały filtracyjne (np. 15 02 02*, 15 02 03),
• zużyte środki ochrony osobistej – rękawice, kombinezony, maski (15 02 02*),
• pozostałości neutralizatorów chemicznych – osady i mieszaniny (16 10 02*),
• zanieczyszczona gleba i piasek (17 05 03*),
• zużyte pojemniki po substancjach niebezpiecznych (15 01 10*).

2. Tymczasowe magazynowanie

Odpady poawaryjne należy gromadzić w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi i środowiska. Wymaga to:

• stosowania szczelnych pojemników oznaczonych odpowiednimi kodami odpadów,
• wydzielenia osobnego, utwardzonego i zadaszonego miejsca magazynowania,
• zabezpieczenia przed opadami i odciekami,
• zastosowania etykiet „ODPADY NIEBEZPIECZNE” i informacji o dacie powstania,
• prowadzenia ewidencji w systemie BDO – jako odpady własne powstałe w wyniku działań awaryjnych.

3. Transport i przekazanie do unieszkodliwienia

Odpady poawaryjne przewozi się zgodnie z przepisami ADR (jeśli zawierają substancje niebezpieczne). Do przekazania konieczne jest:

• wystawienie karty przekazania odpadów (KPO) w systemie BDO,
• przekazanie wyłącznie podmiotowi posiadającemu stosowne zezwolenie (zbieranie / przetwarzanie / odzysk R13, D10),
• zachowanie potwierdzenia odbioru i unieszkodliwienia w dokumentacji zakładu.

4. Metody unieszkodliwiania

Dobór metody zależy od rodzaju odpadu i jego właściwości chemicznych. Najczęściej stosowane to:

• spalanie w spalarni odpadów niebezpiecznych – dla sorbentów, neutralizatorów i materiałów ropopochodnych (proces D10),
• stabilizacja i solidyfikacja – dla odpadów niepalnych i obojętnych (proces D9),
• bioremediacja lub dekontaminacja – dla skażonych gruntów (proces R10),
• odzysk olejów i rozpuszczalników – jeśli zawartość substancji nadaje się do regeneracji (proces R9).

5. Odpady z akcji ratowniczych PSP

W przypadku działań prowadzonych przez Państwową Straż Pożarną, odpady powstałe w trakcie akcji stanowią własność podmiotu, na którego terenie doszło do zdarzenia. To przedsiębiorca jest zobowiązany do ich zagospodarowania zgodnie z przepisami o odpadach.

6. Kontrola i raportowanie

Wszelkie odpady poawaryjne podlegają ewidencji i raportowaniu w ramach sprawozdania rocznego BDO. Inspektor WIOŚ może zażądać przedstawienia pełnej dokumentacji dotyczącej ilości, kodów i sposobu unieszkodliwienia. Brak takiej dokumentacji jest traktowany jako naruszenie przepisów o gospodarce odpadami.

7. Dobre praktyki

• magazynuj odpady poawaryjne oddzielnie od innych frakcji,
• stosuj pojemniki ADR z atestem UN,
• oznakuj pojemniki trwałymi etykietami,
• nie przekraczaj dopuszczalnych ilości i czasu magazynowania,
• sprawdzaj ważność zezwoleń kontrahentów odbierających odpady.

8. Podsumowanie

Odpady poawaryjne to cichy koszt każdej akcji ratunkowej. Nie pachną benzyną, ale paragrafami – zwłaszcza, gdy ktoś „zapomni” ich zgłosić do BDO. A przecież wystarczy szczelny pojemnik, etykieta i jeden klik w systemie, by z chaosu zrobić porządek – i święty spokój w razie kontroli.

Opracowanie redakcyjne.