Oleje odpadowe – odwadnianie poprzez podgrzewanie i odparowanie wody

Odwadnianie olejów odpadowych to jeden z kluczowych etapów przygotowania surowca do dalszej rerafinacji. Polega na podgrzaniu oleju w celu odparowania zawartej w nim wody technologicznej oraz pozostałości wilgoci po procesie sedymentacji. Skuteczne usunięcie wody zapobiega powstawaniu par w procesach destylacyjnych i ogranicza ryzyko korozji urządzeń.

Stosowane urządzenia

• Podgrzewacze rurowe i płaszczowo-rurowe – najczęściej wykorzystywane w liniach ciągłych, zapewniają równomierne podgrzanie oleju.
• Zbiorniki z płaszczem grzewczym – używane w systemach wsadowych, często wyposażone w mieszadła.
• Wymienniki ciepła – wykorzystywane do wstępnego podgrzewania oleju energią odpadową z innych procesów.
• Kolumny odparowujące z systemem odprowadzania pary – stosowane w większych instalacjach do szybkiego odwadniania.
• Systemy kondensacji pary wodnej – pozwalają na odzysk wody i ograniczenie emisji par.

Parametry procesu

• Temperatura robocza: 100–140 °C w zależności od składu oleju i ciśnienia roboczego.
• Ciśnienie robocze: od atmosferycznego do lekko podciśnieniowego (dla zwiększenia efektywności odparowania).
• Czas odwadniania: od 30 minut do kilku godzin.
• Efektywność usunięcia wody: do 99% w przypadku zastosowania systemów z kontrolą temperatury i ciśnienia.

Energochłonność procesu

Odwadnianie jest jednym z bardziej energochłonnych etapów wstępnego oczyszczania olejów odpadowych:

• średnie zużycie energii cieplnej: 30–80 kWh na 1 tonę oleju,
• zużycie energii elektrycznej (pompy, mieszadła, automatyka): 2–5 kWh na 1 tonę.

W celu ograniczenia kosztów energetycznych często stosuje się wymienniki ciepła i systemy odzysku energii.

Możliwe emisje i zagrożenia środowiskowe

• emisje par olejowych i lekkich frakcji (jeśli brak odpowiedniej kondensacji),
• kondensaty wodne zawierające śladowe ilości oleju i substancji niebezpiecznych,
• ryzyko zapłonu w przypadku niewłaściwego zabezpieczenia instalacji,
• emisje niezorganizowane z nieszczelnych połączeń.

Kody powstających odpadów

W wyniku procesu odwadniania mogą powstawać następujące odpady:

• 13 05 07* – wody z odwadniania olejów zawierające substancje niebezpieczne,
• 13 05 08* – mieszaniny oleju i wody z separatorów olejowych,
• 19 08 01 – wody technologiczne niezawierające substancji niebezpiecznych (w przypadku skutecznej separacji oleju),
• 15 02 02* – materiały filtracyjne z układów kondensacji i filtrów ochronnych.

Znaczenie w procesie rerafinacji

Skuteczne usunięcie wody przed procesami destylacyjnymi ma kluczowe znaczenie dla stabilności i efektywności całego układu technologicznego. Ogranicza zużycie energii w kolejnych etapach, zmniejsza ryzyko zanieczyszczeń frakcji bazowych oraz redukuje emisje lotnych związków organicznych. Opracowanie redakcyjne.