STS — Best Available Techniques Reference Document for Surface Treatment Using Organic Solvents

Lakiernie, drukarnie i powlekanie: dużo połysku, sporo zapachu. BREF STS sprawia, że zostaje połysk — a nie opary.

BREF STS dotyczy instalacji, które wykorzystują organiczne rozpuszczalniki w procesach takich jak powlekanie, malowanie, druk, laminowanie, klejenie, odtłuszczanie i czyszczenie. Cel: ograniczyć emisje VOC, zmniejszyć zużycie rozpuszczalników i bezpiecznie zagospodarować odpady rozpuszczalnikowe.

Zakres i przykładowe branże

• Powlekanie i malowanie (metali, tworzyw, drewna, pojazdów, elementów elektronicznych).
• Druk (offsetowy, fleksograficzny, wklęsły, sitodruk) oraz laminowanie i klejenie folii/opakowań.
• Odtłuszczanie i czyszczenie części (przemysł maszynowy, automotive).

Poza zakresem

Procesy bez zastosowania rozpuszczalników organicznych (np. w pełni wodne systemy bez LZO) oraz spalanie odpadów rozpuszczalnikowych (to domena BREF WI).

Konkluzje BAT — najważniejsze wymagania

• Zarządzanie rozpuszczalnikami: bilans rozpuszczalnikowy, minimalizacja zużycia u źródła, wybór mieszanin o niskiej lotności/toksyczności.
• Techniki procesowe: aplikacja o wysokiej sprawności (HVLP, elektrostatyka), systemy zamknięte w czyszczeniu, myjki z odzyskiem.
• Redukcja VOC: adsorpcja (węgiel aktywny) z odzyskiem, utlenianie termiczne/katalityczne (RTO/RCO), biofiltry dla wybranych strumieni.
• Projekt i eksploatacja: hermetyzacja kabin/stanowisk, podciśnienie, skuteczna wentylacja procesowa, ograniczenie emisji nieuporządkowanych.
• Odpady: destylacja/odzysk rozpuszczalników, segregacja i bezpieczne magazynowanie odpadów farb, lakierów i szlamów myjących.
• Energia i bezpieczeństwo: wymienniki ciepła w RTO, kontrola LEL, ATEX, procedury ppoż. i awaryjne.

BATAELs i monitoring (w zarysie)

Konkluzje BAT definiują zakresy BATAELs dla VOC/TOC w gazach odlotowych (zależnie od procesu i układu redukcji) oraz wymagają: ciągłego lub okresowego monitoringu stężeń VOC, kontroli emisji nieuporządkowanych, a także prowadzenia bilansu rozpuszczalnikowego (zużycie vs. emisje i odzysk).

Powiązania z innymi BREF-ami

• EFS — Emissions from Storage (magazynowanie rozpuszczalników i odpadów).
• CWW — oczyszczanie ścieków/gazów (horyzontalny, gdy występują strumienie mieszane).
• WT — przetwarzanie odpadów rozpuszczalnikowych (np. destylacja, fizykochemia).
• WI — unieszkodliwianie odpadów rozpuszczalnikowych przez spalanie/współspalanie.

Wdrożenie w praktyce

• Pozwolenia zintegrowane: warunki emisji VOC i bilans rozpuszczalników muszą odzwierciedlać konkluzje BAT STS.
• Modernizacje: przejście na aplikacje wysokosprawne, uszczelnienia, system RTO/RCO, destylatory rozpuszczalników, zmiana formulacji (low-VOC).
• Optymalizacja: dobór rozcieńczalników, organizacja pracy (partie, suszenie), odzysk ciepła z oczyszczania gazów.

Najczęstsze wyzwania

• Redukcja emisji fugitywnych z licznych punktów źródłowych.
• Utrzymanie stabilnej pracy utleniaczy przy zmiennym ładunku VOC.
• Bezpieczne magazynowanie i logistyka odpadów rozpuszczalnikowych.
• Balans między jakością powłoki a niskim LZO w recepturach.

Dlaczego to ważne?

STS to codzienność setek lakierni i drukarń. Dobre BAT-y sprawiają, że w powietrzu czuć sukces procesu — a nie zapach rozpuszczalnika. Opracowanie redakcyjne.