Próbnik gazowy
Urządzenie służące do pobierania reprezentatywnych próbek gazów z instalacji technologicznych, przestrzeni powietrznych lub kanałów emisyjnych w celu dalszej analizy laboratoryjnej. Stosowany powszechnie w monitoringu jakości powietrza i emisji przemysłowych.
Twórca i historia: Pierwsze rozwiązania do poboru próbek gazów pojawiły się pod koniec XIX wieku w przemyśle chemicznym i hutniczym. W XX wieku, wraz z rozwojem norm emisji i ochrony środowiska, próbniki gazowe zostały zminiaturyzowane i udoskonalone, umożliwiając dokładny i powtarzalny pobór próbek.
Zasada działania: Próbnik gazowy zasysa lub pobiera określoną objętość gazu z badanego strumienia, magazynując próbkę w pojemniku (np. worek Tedlara, cylinder, fiolka szklana) lub przekazując ją bezpośrednio do układu analitycznego. Kluczowe jest zachowanie składu chemicznego próbki bez strat i zanieczyszczeń.
Budowa: W zależności od typu: ręczne próbniki z pompą, automatyczne stacje poboru lub specjalistyczne urządzenia do poboru izokinetycznego. W skład zestawu wchodzą przewody, zawory, pojemniki na próbki i często układ filtracyjny lub płuczka gazowa.
Zakres zastosowania:
- Powietrze atmosferyczne: monitoring jakości powietrza, pomiary LZO, H₂S, NH₃, CO, SO₂ i innych gazów;
- Emisje przemysłowe: pobór próbek w celu kontroli i raportowania emisji;
- Laboratoria środowiskowe: przygotowanie próbek do chromatografii gazowej (GC, GC-MS).
Parametry możliwe do oznaczenia: stężenia zanieczyszczeń gazowych (LZO, H₂S, NH₃, CO, NOx, SO₂), wilgotność, temperatura, objętość gazu.
Zalety: możliwość poboru próbek bezpośrednio w terenie, wysoka reprezentatywność, kompatybilność z analizatorami instrumentalnymi.
Wady: konieczność odpowiedniego zabezpieczenia próbki przed stratami, wymóg kalibracji urządzeń.
Powiązane techniki: chromatografia gazowa (GC, GC-MS), płuczki gazowe, analiza LZO, monitoring emisji przemysłowych. Opracowanie redakcyjne.
