Areometr
Prosty przyrząd pomiarowy służący do oznaczania gęstości cieczy i roztworów na podstawie prawa Archimedesa. Stosowany w laboratoriach środowiskowych do oceny stężenia substancji rozpuszczonych i zasolenia.
Twórca i historia: Zasada działania areometru opiera się na prawie Archimedesa, sformułowanym przez greckiego uczonego Archimedesa z Syrakuz (287–212 p.n.e.). Pierwsze praktyczne areometry pojawiły się w XVII wieku i były wykorzystywane w przemyśle browarniczym i chemicznym.
Zasada działania: Areometr zanurza się w badanym roztworze — im większa gęstość cieczy, tym wyżej unosi się przyrząd. Poziom zanurzenia wskazuje bezpośrednio wartość gęstości (g/cm³ lub kg/m³) lub skalę przeliczeniową (np. °Bé, °Baumé, °Brix).
Budowa: Areometr ma kształt szklanej rurki zakończonej obciążoną bańką. Wewnątrz znajduje się skala pomiarowa. W nowoczesnych wersjach mogą być zastosowane czujniki elektroniczne i automatyczne odczyty.
Zakres zastosowania:
- Wody i ścieki: ocena zasolenia, stężenia substancji rozpuszczonych, kontrola jakości;
- Odpady ciekłe: ocena gęstości odcieków, roztworów poprocesowych, emulsji i zawiesin;
- Gleby: analiza wyciągów wodnych, ocena stężenia soli w roztworach glebowych.
Parametry możliwe do oznaczenia: gęstość cieczy, zasolenie, °Brix, °Baumé, °Bé, stopień mineralizacji.
Zalety: prostota obsługi, szybki odczyt, brak konieczności stosowania zasilania, niska cena.
Wady: ograniczona dokładność w porównaniu z gęstościomierzami cyfrowymi, konieczność korekty temperatury.
Powiązane techniki: refraktometria, konduktometria, pomiar pH, analiza TDS. Opracowanie redakcyjne.