Ekstraktor Soxhleta
Klasyczne urządzenie laboratoryjne do ekstrakcji substancji organicznych z ciał stałych za pomocą rozpuszczalnika — szeroko stosowane w analizie środowiskowej, zwłaszcza przy oznaczaniu olejów, tłuszczów, pestycydów i WWA.
Twórca i historia: Urządzenie wynalazł niemiecki chemik Franz von Soxhlet (1848–1926) w 1879 roku. Początkowo stosowano je do oznaczania tłuszczu w produktach spożywczych, jednak metoda szybko znalazła zastosowanie także w chemii środowiska.
Zasada działania: Ekstrakcja Soxhleta polega na wielokrotnym przepłukiwaniu próbki gorącym rozpuszczalnikiem w obiegu zamkniętym. Ogrzewany rozpuszczalnik paruje, skrapla się w chłodnicy i spływa do komory z próbką. Po osiągnięciu określonego poziomu przefiltrowany roztwór wraca do kolby. Dzięki temu możliwe jest skuteczne wyekstrahowanie substancji organicznych.
Budowa: Zestaw Soxhleta składa się z kolby grzewczej, ekstraktora (komory na próbkę), chłodnicy zwrotnej oraz systemu rur i połączeń szklanych odpornych na temperaturę i rozpuszczalniki.
Zakres zastosowania:
- Odpady stałe i gleby: ekstrakcja pestycydów, herbicydów, olejów, WWA, PCB;
- Osady wodne: przygotowanie ekstraktów do dalszej analizy chromatograficznej (GC, HPLC);
- Powietrze: ekstrakcja zanieczyszczeń z filtrów i sorbentów pyłowych.
Parametry możliwe do oznaczenia: oleje i tłuszcze ogółem, pestycydy ogółem, herbicydy ogółem, PCB, WWA, LZO po dalszej analizie.
Zalety: wysoka efektywność ekstrakcji, metoda referencyjna, stosunkowo prosta konstrukcja.
Wady: czasochłonność, duże zużycie rozpuszczalników, konieczność dalszej analizy ekstraktu.
Powiązane techniki: GC, HPLC, SPE, analiza gravimetryczna, suszarki, mufa laboratoryjna. Opracowanie redakcyjne.
