Najnowsze

Polecamy

Monitor

Dziennik Ustaw (DU)
DU/2026/1896
2025-12-30
Rozporządzenie Ministra Energii z dnia 30 grudnia 2025 r. w sprawie finansowania likwidacji kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej części oraz działań podejmowanych po zakończeniu tej likwidacji
DU/2026/252
2026-01-23
Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz niektórych innych ustaw
DU/2026/251
2026-02-26
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 lutego 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzorów oświadczeń o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej
DU/2026/250
2026-02-12
Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 12 lutego 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej
DU/2026/249
2026-02-11
Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 11 lutego 2026 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie geologii
DU/2026/248
2026-02-18
Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 18 lutego 2026 r. w sprawie określenia wzorów formularzy wniosków o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz praw i obowiązków wynikających ze zgłoszenia, wobec którego organ nie wniósł sprzeciwu
DU/2026/247
2026-02-26
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 lutego 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie kontroli ruchu drogowego
DU/2026/246
2026-02-25
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 lutego 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych
DU/2026/245
2026-02-26
Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 26 lutego 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie organizacji kształcenia, wychowania i opieki dzieci i młodzieży będących obywatelami Ukrainy
DU/2026/244
2026-02-20
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 lutego 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej
Monitor Polski (MP)
MP/2026/251
2026-02-12
Komunikat Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 12 lutego 2026 r. o wydanej decyzji w sprawie pozbawienia przedsiębiorcy statusu centrum badawczo-rozwojowego
MP/2026/250
2026-02-27
Zarządzenie nr 14 Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 lutego 2026 r. w sprawie zniesienia Rady Mieszkalnictwa
MP/2026/249
2026-02-12
Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu uchwały Rady Ministrów w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pod nazwą "Program wspierania inwestycji infrastrukturalnych w związku z realizacją kluczowych inwestycji w zakresie strategicznej infrastruktury energetycznej, w tym elektrowni jądrowej, w województwie pomorskim"
MP/2026/248
2026-02-26
Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 lutego 2026 r. o użyciu oddziałów i pododdziałów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej do pomocy oddziałom i pododdziałom Policji
MP/2026/247
2026-02-10
Uchwała nr 75 Rady Ministrów z dnia 10 lutego 2026 r. w sprawie przyjęcia strategii przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
MP/2026/246
2026-02-24
Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 lutego 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu zarządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie powołania Komisji do spraw wyjaśnienia mechanizmów represji wobec organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz działaczy społecznych w latach 2015-2023
MP/2026/245
2026-02-16
Uchwała nr 80 Rady Ministrów z dnia 16 lutego 2026 r. w sprawie ustanowienia programu inwestycyjnego pod nazwą "Przebudowa i modernizacja infrastruktury Warmińsko-Mazurskiego Centrum Onkologii w Olsztynie wraz z doposażeniem w sprzęt medyczny najnowszej generacji w celu realizacji kompleksowych i innowacyjnych metod leczenia onkologicznego"
MP/2026/244
2026-01-30
Obwieszczenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 30 stycznia 2026 r. w sprawie włączenia kwalifikacji wolnorynkowej "Organizowanie i realizacja imprez turystyki narciarskiej" do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji
MP/2026/243
2026-02-18
Obwieszczenie Prezesa Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lutego 2026 r. o wskazaniu wystaw dających pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego albo prawa z rejestracji, w przypadku wystawiania na nich wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego
MP/2026/242
2026-02-20
Obwieszczenie Ministra Energii z dnia 20 lutego 2026 r. w sprawie wielkości średniego dziennego przywozu netto ekwiwalentu ropy naftowej, średniego dziennego zużycia krajowego brutto ekwiwalentu ropy naftowej, średniej dziennej produkcji netto gazu płynnego (LPG), średniego dziennego przywozu gazu płynnego (LPG) w 2025 r. oraz wartości współczynników określających gęstość produktów naftowych służących do ich przeliczenia z jednostek objętościowych na jednostki wagowe, stosowanych w okresie od dnia 1 stycznia 2026 r. do dnia 29 czerwca 2026 r. oraz w okresie od dnia 30 czerwca 2026 r. do dnia 29 czerwca 2027 r.

Ogłoszenia z Giełdy odpadów

Inwestycje

Maj 2024
Pon
Wt
Śr
Czw
Pt
Sob
Ndz
1
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
2
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
3
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
4
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
6
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
7
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
8
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
9
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
10
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
11
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
12
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
13
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
14
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
15
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
16
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
17
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
18
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
19
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
20
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
21
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
22
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
23
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
24
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
25
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
26
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
27
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
28
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
29
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
30
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
31
Detoks szafy: wybierz ubrania do oddania lub upcyklingu.Wyczyść żarówki i klosze (kurz zabiera do 20% światła)..Zrób „przegląd lodówki” i ugotuj coś z resztek.Wymień filtry w dzbanku lub sprawdź perlatory w kranach.Obejrzyj dokument o zmianach klimatu.Zrezygnuj dziś z auta na rzecz roweru lub spaceru.Zasadź drzewo lub wesprzyj fundację sadzącą lasy.Spróbuj dziś nie kupić niczego w plastikowym opakowaniu.Idź na spacer do lasu.Zakręcaj wodę podczas mycia zębów.Usuń zbędne maile z chmury.Wynieś elektrośmieci do punktu zbiórki.Pozbądź się 5 rzeczy, których nie używałeś od roku.Zamień tradycyjne mleko krowie na napój roślinny (owsiany, migdałowy).Kupuj sypką herbatę zamiast tej w torebkach (często zawierają mikroplastik).Przykrywaj garnki podczas gotowania – oszczędzasz do 30% energii.Myj warzywa i owoce w misce, a wodą po nich podlej kwiaty.Kupuj produkty „brzydkie” (krzywe marchewki itp.), które inaczej trafiłyby do kosza.Rozmrażaj jedzenie w lodówce – oddaje zimno, zmniejszając zużycie prądu przez urządzenie.Czyść czajnik z kamienia octem (grzałka z kamieniem zużywa więcej prądu).Nie wstawiaj ciepłego jedzenia do lodówki.Wybieraj kawę z certyfikatem Fair Trade lub Rainforest Alliance.Uprawiaj własne zioła na parapecie.Kupuj produkty sypkie (kasze, ryż) na wagę do własnych słoików.Zamień plastikową szczoteczkę do zębów na bambusową.Pierz ubrania w 30 stopniach, jeśli nie są mocno zabrudzone.Uszczelnij okna przed sezonem grzewczym.Obniż temperaturę w domu o 1°C (oszczędność energii o ok. 6%).Wyłączaj urządzenia z trybu „standby” (czerwona dioda).Zainstaluj listwy zasilające z wyłącznikiem.Wyłączaj router Wi-Fi na noc.Odsuń meble od kaloryferów, by ciepło swobodnie krążyło.Korzystaj z naturalnego światła tak długo, jak to możliwe.Zbieraj deszczówkę do podlewania ogrodu lub balkonu.Jeśli masz dom, rozważ montaż kompostownika.Posadź na balkonie rośliny miododajne dla pszczół.Zrób „hotel dla owadów”.Nie drukuj dokumentów, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.Używaj obu stron kartki papieru.Wybieraj baterie akumulatorki zamiast jednorazowych.Oddaj nieużywane książki do biblioteki lub bookcrossingu.Napraw kapiący kran (jeden kapiący kran to litry wody dziennie).Wybieraj energooszczędne urządzenia klasy A.Używaj trybu „Eco” w zmywarce i pralce.Zawsze noś przy sobie własną torbę na zakupy.Miej w plecaku własne sztućce wielorazowe.Noś własny kubek na kawę na wynos (często dostaniesz za to zniżkę).Kupuj ubrania w sklepach z drugiej ręki (second-handach).Przed zakupem nowej rzeczy odczekaj 24h, by uniknąć impulsu.Wspieraj lokalnych dostawców i rolników.Naprawiaj zepsute buty u szewca, zamiast kupować nowe.Przerabiaj stare ubrania (upcykling) u krawcowej lub samodzielnie.Unikaj produktów z olejem palmowym (ratujesz lasy deszczowe).Wybieraj zabawki drewniane lub z naturalnych materiałów.Wypożyczaj sprzęty (np. wiertarkę), których używasz rzadko.Anuluj subskrypcje papierowych gazetek reklamowych.Pakuj prezenty w szary papier lub stare gazety.Unikaj „fast fashion” – stawiaj na jakość, nie ilość.Na zakupach wybieraj produkty w szkle lub metalu zamiast plastiku.Wypróbuj carpooling (wspólne przejazdy do pracy).Planuj trasę tak, by załatwić kilka spraw za jednym wyjazdem.Dbaj o odpowiednie ciśnienie w oponach (zmniejsza spalanie paliwa).Wybieraj pociąg zamiast samolotu na krótszych trasach.Chodź schodami zamiast jeździć windą.Anuluj subskrypcję newsletterów, których nie czytasz.Obniż jasność monitora.Używaj wyszukiwarki Ecosia (sadzą drzewa za wyszukiwania).Przechowuj dane na dyskach zewnętrznych zamiast w chmurze.Oglądaj filmy w standardowej rozdzielczości zamiast 4K (zużywa mniej danych).Przeczytaj książkę o zero-waste.Subskrybuj podcasty o tematyce ekologicznej.Udostępnij post edukacyjny o ekologii w swoich mediach społecznościowych.Podpisz petycję dotyczącą ochrony środowiska.Rozmawiaj ze znajomymi o ekonawykach, ale bez oceniania.Zrób „Plogging” (zbieraj śmieci podczas biegania lub spaceru).Wspieraj lokalne jadłodzielnie (foodsharing).Zorganizuj wymianę ubrań (Swap Party) ze znajomymi.Oddaj krew (ekologia to też dbanie o „zasoby” ludzkie).Używaj naturalnych nawozów w ogrodzie (np. z pokrzywy).Zbieraj nakrętki na cele charytatywne.Unikaj jednorazowych słomek (nawet tych papierowych – lepiej pić bez).Sprawdzaj składy produktów (im krótszy, tym zazwyczaj lepszy).Zainstaluj programator czasowy do urządzeń, które nie muszą działać całą dobę (np. bojler, lampki).Odkurzaj tył lodówki i zamrażarki – kurz zwiększa zużycie prądu.Gotuj większe porcje na raz i mroź – oszczędza energię i czas.Używaj czajnika z miarką i gotuj tylko tyle wody, ile potrzebujesz.Wietrz krótko i intensywnie, zamiast zostawiać uchylone okno na długo.Zainstaluj perlatory o niskim przepływie (jeśli jeszcze ich nie masz).Używaj zasłon termicznych zimą i rolet zaciemniających latem.Zbieraj wodę z prysznica zanim się nagrzeje – świetna do sprzątania.Skróć prysznic o 1–2 minuty – to ogromna oszczędność wody i energii.Zainstaluj napowietrzacz do prysznica (oszczędza nawet 40% wody).Używaj miski do zmywania ręcznego, zamiast myć pod bieżącą wodą.Planuj posiłki na tydzień, by ograniczyć marnowanie jedzenia.Kupuj lokalne warzywa sezonowe – mniejszy ślad transportowy.Wybieraj roślinne źródła białka częściej (soczewica, fasola, tofu).Zamrażaj resztki, zanim się zepsują.Przerabiaj czerstwy chleb na grzanki, bułkę tartą lub tosty francuskie.Wybieraj ryby z certyfikatami MSC/ASC.Łącz przejazdy – jedna trasa zamiast kilku.Używaj trybu „eco” w samochodzie, jeśli jest dostępny.Regularnie serwisuj auto – zmniejsza spalanie i emisje.Wybieraj komunikację miejską przy krótkich trasach.Zrób „dzień bez kupowania” raz w tygodniu.Wprowadź zasadę „1 rzecz wchodzi, 1 wychodzi”.Ucz się podstawowych napraw (cerowanie, klejenie, wymiana zamka).Wypożyczaj ubrania na specjalne okazje.Wybieraj produkty z drugiej ręki także w elektronice (refurbished).Kupuj rzeczy modułowe, które łatwo naprawić.Ogranicz automatyczne odtwarzanie filmów na platformach.Ustaw ciemny motyw na urządzeniach – oszczędza energię na ekranach OLED.Archiwizuj stare zdjęcia i filmy offline, zamiast trzymać wszystko w chmurze.Wyłącz powiadomienia, które nie są potrzebne – mniej czasu online.Wybieraj banki i fundusze inwestujące etycznie (ESG).Wspieraj firmy z transparentnymi łańcuchami dostaw.Kupuj od lokalnych rzemieślników, zamiast dużych sieci.Wybieraj energię z OZE, jeśli masz taką opcję u dostawcy.Dołącz do lokalnych grup zero-waste lub ogrodniczych.Pomagaj w sprzątaniu okolicy – nawet 10 minut robi różnicę.Wspieraj lokalne schroniska (koce, karma, wolontariat).Ucz dzieci i młodzież prostych ekonawyków.Zostaw kawałek trawnika „dzikiego” – schronienie dla owadów.Wieszaj budki lęgowe dla ptaków.Nie używaj chemicznych środków do ogrodu – wybieraj naturalne.Zbieraj nasiona roślin miododajnych i rozsiewaj je w okolicy.
PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com