Substancje priorytetowe
Ołów, kadm i rtęć należą do substancji priorytetowych/niebezpiecznych w ocenie wód. Są toksyczne, bioakumulują i mogą przenosić się łańcuchem troficznym...
Miesiąc: październik 2025
Fosforany PO₄³⁻
Fosforany (i fosfor ogólny) są kluczowym wskaźnikiem żyzności wód. Źródła: ścieki komunalne, rolnictwo, erozja, spływy zlewni oraz uwalnianie z osadów...
Azotany (NO₃⁻)
Azotany (NO₃⁻) pochodzą głównie z nawożenia i ściekania z pól, a także z nieszczelnych systemów ściekowych. W wodach podziemnych są...
Jon amonowy (NH₄⁺)
Jon amonowy (NH₄⁺) to wskaźnik zanieczyszczenia związkami azotu. Pochodzi z procesów bytowych i rolniczych (ścieki, nawozy), rozpadu materii organicznej oraz...
Ozonowanie — po co O₃ w wodzie?
Ozon (O₃) to silny utleniacz i środek dezynfekujący. W stacjach uzdatniania wody usuwa barwę, zapachy i mikroorganizmy, a także utlenia...
Amoniak (NH₃)
Amoniak (NH₃) pochodzi głównie z rolnictwa (magazynowanie/rozsiew nawozów, hodowla). Reaguje z NOx/SO₂, tworząc wtórny pył (np. siarczany/azotany amonu), co podbija...
CO₂
CO₂ to naturalny składnik powietrza. W środowisku zewnętrznym jest wskaźnikiem tła i procesów wymiany, a w pomieszczeniach — praktycznym proxy...
PEM Pola elektromagnetyczne
Pola elektromagnetyczne pochodzą m.in. od stacji bazowych, systemów nadawczych i infrastruktury energetycznej. Monitoring dotyczy poziomów pól w środowisku i ich...
Hałas środowiskowy
Hałas środowiskowy pochodzi głównie z ruchu drogowego, kolejowego, lotniczego i przemysłu. Ocenia się go wskaźnikami Lden (dzień-wieczór-noc) i Lnight (noc)....
Monitoring wód: JCWP i JCWPd
JCWP (jednolite części wód powierzchniowych) i JCWPd (podziemnych) są monitorowane przez WIOŚ w ramach PMŚ, we współpracy z Wodami Polskimi....
Formaldehyd
HCHO to reaktywny lotny związek organiczny (LZO), obecny w emisjach spalania, procesach przemysłowych i w powietrzu jako produkt wtórny reakcji...
Benzo(a)piren
Benzo(a)piren to wielopierścieniowy węglowodór aromatyczny (WWA/PAH), marker zanieczyszczeń pochodzących z niskiej emisji (piece, kominki) i spalania biomasy/węgla. Oceniany głównie w...
CO – tlenek węgla
CO powstaje przy niecałkowitym spalaniu paliw (piece, kominki, silniki). Najwyższe stężenia notuje się zimą i przy ruchliwych arteriach. Pomiary PMŚ/WIOŚ...
Benzen
Benzen (C₆H₆) to aromatyczny węglowodór obecny w spalinach i emisjach par paliw. Główne źródła: transport, stacje paliw, przemysł chemiczny i...
SO₂
SO₂ to dwutlenek siarki, powstający głównie przy spalaniu paliw siarkowych (cięższe paliwa, procesy przemysłowe). Zimowe epizody mogą wiązać się z...
O₃
O₃ w warstwie przyziemnej to tzw. ozon troposferyczny, który powstaje fotochemicznie z tlenków azotu (NOx) i lotnych związków organicznych (LZO)...
NO₂
NO₂ to dwutlenek azotu, gaz powstający głównie w wyniku spalania w silnikach i kotłach. Najwyższe stężenia obserwuje się przy ruchliwych...
PM2.5
PM2.5 to drobny pył zawieszony o średnicy aerodynamicznej ≤ 2,5 μm. Drobinki są tak małe, że przenikają głęboko do pęcherzyków...
PM10
PM10 to pył zawieszony o średnicy aerodynamicznej ≤ 10 μm. Mówiąc prościej: drobinki kurzu/dymu tak małe, że unoszą się w...
Państwowy Monitoring Środowiska (PMŚ)
Państwowy Monitoring Środowiska (PMŚ) to ogólnopolski system pomiarów, ocen i prognoz stanu środowiska. GIOŚ go koordynuje, a WIOŚ realizują pomiary,...
Rozporządzenie MZ (06.10.2025) — współdziałanie PIS–IW–IOŚ przy chorobach odzwierzęcych
Co się zmienia? Nowelizacja dopisuje zakażenie wirusem Zachodniego Nilu (WNV) do listy chorób wymagających koordynacji działań między Państwową Inspekcją Sanitarną...
Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska
Ustawa z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska reguluje organizację i zadania IOŚ — państwowej inspekcji powołanej do...
Systemy norm i organizacje normalizacyjne
Systemy norm stanowią podstawowy element porządku technicznego, prawnego i gospodarczego w wymiarze krajowym oraz międzynarodowym. Zapewniają jednolite kryteria jakości, bezpieczeństwa...
EN 15940
EN 15940 to norma europejska definiująca wymagania jakościowe i metody badań dla parafinowych olejów napędowych (klasa XTL) – wytwarzanych m.in....
HVO
HVO (ang. Hydrotreated/Hydrogenated Vegetable Oil) — uwodornione oleje roślinne; paliwo parafinowe wytwarzane przez hydrorafinację i izomeryzację tłuszczów/olejów (roślinnych, zwierzęcych, UCO...
FAME
FAME (ang. Fatty Acid Methyl Esters) — estr(y) metylowe kwasów tłuszczowych; mieszanina związków powstających w wyniku estryfikacji/ transestryfikacji kwasów tłuszczowych...
PN-EN ISO 4259-2
PN-EN ISO 4259-2 to norma opisująca jak interpretować i stosować dane precyzji (powtarzalność r i odtwarzalność R) metod badań dla...
PN-EN 16709
PN-EN 16709 to norma europejska określająca wymagania jakościowe i metody badań dla oleju napędowego zawierającego do 7% obj. estrów metylowych...
PN-EN 14214
PN-EN 14214 to europejska norma określająca wymagania jakościowe i metody badań dla biodiesla (FAME) stosowanego jako B100 lub komponent do...
Dz.U. 2025 poz. 303 — nowelizacja ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych
Rodzaj aktu: ustawa zmieniająca | Data uchwalenia: 21.02.2025 | Ogłoszenie: 12.03.2025 | Wejście w życie (co do zasady): 01.04.2025 Nowela...